Opinia z 10 października 2017 r. o projekcie ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych

(Minister Sprawiedliwości)

 

     Rada Legislacyjna                                                    2017-10-10                                                            

             przy

Prezesie Rady Ministrów

 

          RL-0303-38/17             

 

 

Opinia o projekcie ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych

 

 

 

1. Prezes Rządowego Centrum Legislacji zwróciła się do Rady Legislacyjnej z pismem z dnia 11.09.2017 r. z prośbą o wydanie opinii o projekcie określonym wyżej w tytule. Stanowi on realizację ustanowionego w art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne (dalej: P.r.) obowiązku utworzenia centralnego rejestru restrukturyzacji i upadłości, a zarazem obowiązku określonego w art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/848 w sprawie postępowania upadłościowego, polegającego na prowadzeniu rejestru, w którym ogłasza się informacje o postępowaniach upadłościowych. Przewidziane w art. 5 P.r. uruchomienie Centralnego Rejestru Restrukturyzacji Upadłości (CRRU) wymagało stworzenia systemu informatycznego, dlatego regulacje dotyczące jego utworzenia miały wejść w życie 1 lutego 2018 r. W CRRU miano zamieszczać wszystkie postanowienia i zarządzenia wydane w postępowaniu restrukturyzacyjnym, podobnie jak uchwały rady wierzycieli oraz zgromadzenia wierzycieli, przewidziane w ustawie – Prawo upadłościowe (dalej: P.u.). Do zawartych w nich danych dostęp mieli uzyskać wyłącznie uczestnicy postępowania.

Obowiązujące przepisy przewidują w konkretnych przypadkach liczne obwieszczenia, tak w postępowaniu restrukturyzacyjnym jak i upadłościowym, które projektodawca bardzo starannie zestawił. Jest rzeczą charakterystyczną, że do danych zawartych w obwieszczeniach w rejestrze obecnie dostęp ma każdy – do dnia utworzenia rejestru obwieszczeń dokonuje się bowiem w Monitorze Społecznym i Gospodarczym (MSiG). Niekiedy również ustawodawca przewidział obligatoryjne składanie dokumentów w postaci elektronicznej. Sposób organizacji rejestru, sposób zamieszczania i obwieszczania oraz szczegółową treść danych, sposób składania pism i dokumentów oraz dokonywania doręczeń, sposób i zakres wspomagania organizacji pracy i prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego i upadłościowego oraz sposób udostępniania wzorów pism procesowych i dokumentów miał zostać określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości.

Projekt eliminuje konieczność publikacji ogłoszeń w MSiG, jak również ogranicza o 99% liczbę korespondencji, obniżając koszty postępowania restrukturyzacyjnego i skracając czas od wydania orzeczenia do jego wysyłki, co powinno wyeliminować opóźnienia w doręczaniu korespondencji i ułatwić dostęp do akt sądowych.

OSR zawiera szczegółowe wyliczenia skutków finansowych projektowanej ustawy. Niektóre korzyści nie dały się jednak wycenić. Chodzi np. o ułatwienie dostępu do danych o niewypłacalności, ułatwienie dostępu dla uczestników i organów postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych, do odpisów postanowień, zarządzeń i innych dokumentów, a wreszcie przyspieszenie postępowań.

Projekt rodzi szansę zmniejszenia liczby przedsiębiorstw, które zaprzestaną działalności, a nie będą poddane likwidacji i wyeliminuje koszty związane z drukiem ogłoszeń prasowych w toku postępowania. Zachowa się również być może liczne miejsca pracy.

2. Względy celowości przemawiają za objęciem nowym Krajowym Rejestrem Zadłużonych (KRZ) danych ujawnianych dotychczas w rejestrze dłużników niewypłacalnych (RDN), o którym jest mowa w art. 55 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: ustawy o KRS). Jednak – zgodnie z art. 2 projektu – nie wszystkie dane dotychczas ujawniane w RDN będą podlegać ujawnieniu w KRZ, w szczególności chodzi o dane dłużników, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku na podstawie art. 913 i nast. k.p.c. Wątpliwości budzi zatem z jednej strony nieprzeniesienie do projektowanej ustawy właśnie tego przypadku, z drugiej zaś strony fakt, że projekt nie dokonuje żadnych zmian w art. 55 ustawy o KRS, mimo że wynika to pośrednio z uzasadnienia, a bezpośrednio z OSR. Motywy przemawiające za ujawnieniem w KRZ niektórych kategorii wskazanych w art. 55 ustawy o KRS pozostają bowiem aktualne również w przypadku wyjawienia majątku, jak i sytuacji objętej obecnie regulacją art. 56 ustawy o KRS. Z tych samych względów w art. 21 pkt 1 i 2 projektu – w zakresie zmian w ustawie o licencji doradcy restrukturyzacyjnego – należy rozważyć skorelowanie proponowanej zmiany z deklaracją likwidacji RDN. W OSR projektodawca zwraca bowiem uwagę, że dalsze prowadzenie rejestru w RDN nie wydaje się celowe i uzasadnione.

3. Zgodnie z art. 24 Rozporządzenia 2015/848 państwa członkowskie ustanawiają i prowadzą na swoim terytorium co najmniej jeden rejestr upadłości, który powinien funkcjonować od 26 czerwca 2018 r. Informacje w nim zawarte są udostępniane publicznie. Projektowana ustawa o KRZ realizuje ten obowiązek. 

W ostatnich latach doszło do znacznego zwiększenia ilości spraw rozpoznawanych przez sądy upadłościowe, co wynika zwłaszcza z liberalizacji przesłanek ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Zauważalny jest również stały wzrost liczby spraw restrukturyzacyjnych. Rodzi to potrzebę zapewnienia wydolności sądownictwa upadłościowego i restrukturyzacyjnego, czemu ma pomóc informatyzacja postępowań. Jej wyraz stanowią: projektowane wprowadzenie jako zasady komunikacji elektronicznej z sądem i sędzią – komisarzem, doręczenia elektroniczne, automatyczne dokonywanie doręczeń, sporządzanie pism i dokumentów z wykorzystaniem wzorców pism udostępnionych w systemie teleinformatycznym, zautomatyzowany system generowania sprawozdań syndyka, jak również możliwość samodzielnego pobierania z systemu teleinformatycznego odpisów dokumentów, co zmniejszy liczbę wniosków składanych w tym celu do sądu.

Krajowy Rejestr Zadłużonych uzyska szersze niż pierwotnie przewidywano znaczenie jako źródło informacji o podmiotach niewypłacalnych, zagrożonych niewypłacalnością lub podmiotach, wobec których umorzono bezskuteczną egzekucję. Wobec tego niecelowe jest utrzymywanie dotychczasowego ujęcia normatywnego problematyki rejestru w prawie restrukturyzacyjnym, zakres projektowanego rejestru wykracza bowiem poza regulację prawa restrukturyzacyjnego.

Projekt wprowadza rozwiązania chroniące prawa osób wykluczonych cyfrowo, ponieważ pracownicy, wierzyciele alimentacyjni i dłużnicy będący konsumentami będą mogli składać wnioski na papierze oraz ustnie w biurze podawczym, którego pracownik wprowadzi dane do systemu. Projekt zakłada także rezygnację z obwieszczeń dokonywanych w MSiG.

Rejestr ma być jawny. Ujawnianie w nim danych nie będzie miało charakteru wpisu, lecz ma stanowić czynność techniczną, zasadniczo więc nie będzie odnotowane jako odrębny rodzaj sprawy sądowej. Dane będą przekazywane do rejestru przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, ZUS, komorników albo sąd, który wydał postanowienie. Dane nie będą mogły zostać usunięte z rejestru, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zasadą ma być zaprzestanie ujawniania danych po upływie 10 lat od prawomocnego zakończenia lub umorzenia postępowania, względnie 3 lat od uprawomocnienia postanowienia o stwierdzeniu wykonania układu albo 10 lat od uprawomocnienia postanowienia o uchyleniu układu albo jego wygaśnięciu z mocy prawa (por. art. 178 P.r.). Dane osoby, wobec której orzeczono zakaz z art. 373 ust. 1 P.u. przestaną być ujawniane w rejestrze automatycznie po upływie 3 lat od dnia następnego po upływie okresu zakazu. Z kolei w art. 11 ust. 7 i 8 projektowanej ustawy nałożono na podmioty obowiązane do przekazywania danych do rejestru obowiązek niezwłocznej zmiany albo usunięcia z urzędu lub na wniosek podmiotu ujawnionego w rejestrze danych błędnych lub nieaktualnych. Rozwiązania te nie nasuwają zastrzeżeń.

4. Projekt przewiduje, że akta postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych prowadzane będą w systemie teleinformatycznym. Podobnie pisma i dokumenty składane przez syndyka, nadzorcę sądowego oraz zarządcę będą składane wyłącznie za pośrednictwem tego systemu. Złożone pisma i dokumenty nie będą zamieszczane w KRZ, ale będą zamieszczane w aktach prowadzonych w systemie teleinformatycznym. Projekt zakłada, że pisma procesowe i dokumenty będą tworzone i składane z wykorzystaniem formularzy udostępnionych w systemie teleinformatycznym, podobnie jak wszystkie orzeczenia sądu, sędziego-komisarza, referendarza i przewodniczącego, które będą w nim utrwalane, przy czym pisma i dokumenty składane przez syndyka, nadzorcę sądowego i zarządcę będą składane wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Pisma i dokumenty będą zamieszczane w aktach prowadzonych w tym systemie, ale nie w KRZ. Na tle powyższych uwag najdobitniej ujawnia się dwoisty charakter projektowanych unormowań, które z jednej strony zmierzają do wprowadzenia kompleksowej regulacji KRZ, a z drugiej – systemu teleinformatycznego.

Prócz tego projektuje się zmianę przepisów określających wymagania formalne pism procesowych i postanowień w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych. W tych ramach przewiduje się wprowadzenie obowiązku podawania numerów PESEL albo KRS, firmy, pod którą działa dłużnik, numerów PESEL albo KRS wspólników, odpowiadających za zobowiązania spółki całym majątkiem bez ograniczeń, numeru NIP, jeżeli dłużnik go posiada, a w braku numeru PESEL albo NIP – numeru paszportu i oznaczenia państwa wystawiającego paszport albo numeru karty pobytu w Polsce albo numeru w zagranicznym rejestrze, albo zagranicznego numeru identyfikacji, względnie identyfikacji podatkowej.

Projekt przewiduje również obwieszczanie zarządzenia o wpisaniu do repertorium wniosku o ogłoszenie upadłości oraz wniosku restrukturyzacyjnego złożonego przez dłużnika.

Zarówno na mocy Rozporządzenia 1346/2000 jak i Rozporządzenia 2015/848 sąd ma obowiązek oznaczania w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości wskazania podstawy jurysdykcji sądu, co projekt uwzględnia (tak samo jest w postępowaniu restrukturyzacyjnym).

W rejestrze obwieszczana będzie również informacja o prawomocności szeregu orzeczeń wydawanych na podstawie P.u. i P.r.

Gdy chodzi o ustalanie i rejestrowanie składu masy upadłości, syndyk będzie prowadzić spis w systemie teleinformatycznym z wykorzystaniem wzorca. Sporządzanie spisu dokonywanego przez syndyka będzie na bieżąco ujawniane w KRZ, a przez to dostępne dla wszystkich zainteresowanych. Pozwoli to uczestnikom postępowania na monitorowanie czynności syndyka, a potencjalnym nabywcom na analizę składników majątku przeznaczonych do sprzedaży. Każdoczesna sprzedaż ma być niezwłocznie ujawniana przez syndyka w rejestrze, co pozwoli m.in. wierzycielom na bieżące śledzenie postępów likwidacji masy upadłości. Natomiast w postępowaniach – układowym i sanacyjnym trafnie nie przewiduje się publicznego udostępniania informacji o składzie masy układowej i sanacyjnej, ponieważ celem tych postępowań nie jest dokonywanie sprzedaży składników majątku. Wobec tego uczestnicy postępowania będą się mogli zapoznać ze spisem inwentarza znajdującym się w aktach postępowania prowadzonych w systemie teleinformatycznym.

Projekt przewiduje usprawnienie sporządzania sprawozdań rachunkowych oraz bieżące rejestrowanie przychodów i wydatków masy upadłości. Umożliwi to odejście od zasady rozpoznawania i zatwierdzania każdego sprawozdania przez sędziego – komisarza. Projekt wprowadza także możliwość wniesienia przez wierzycieli zarzutów dotyczących wydatków w procedurze takiej samej, jak dotychczasowa procedura kwestionowania uchwał rady wierzycieli. Zarzuty będzie można wnosić w terminie 30 dni, przy czym art. 168 ust. 5 P.u. nie określa od kiedy należy liczyć ten termin, ponieważ wynika to z art. 224 ust. 5 P.u. W KRZ będą także ujawniane wszelkie dane o organach postępowań, to znaczy syndyku, nadzorcy sądowym, zarządcy itp.

Istotne zmiany w funkcjonowaniu rady wierzycieli wprowadza nowelizacja art. 109 ust. 2 P.r. Dotychczas pewne kompetencje mieli wierzyciele reprezentujący łącznie co najmniej jedną piątą sumy wierzytelności z wyłączeniem wierzycieli wskazanych w art. 116 P.r. oraz wierzycieli, którzy nabyli wierzytelność w drodze przelewu lub indosu po ogłoszeniu upadłości albo gdy nabycie wierzytelności nastąpiło po obwieszczeniu w rejestrze informacji o trybie i miejscu sprzedaży wierzytelności (art. 201 ust. 2 P.u.). Projektowana ustawa o KRZ nie przewiduje obwieszczania w rejestrze o trybie i miejscu sprzedaży wierzytelności.

5. Projekt chroni prawa osób wykluczonych cyfrowo. Przyjmuje bowiem, że wierzyciele, którym przysługują wierzytelności ze stosunku pracy (z wyjątkiem roszczeń z tytułu wynagrodzenia reprezentanta upadłego), alimentacyjne oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci[1] oraz renty z zamiany z dożywocia oraz dłużnik/upadły, który nie prowadzi działalności gospodarczej, mogą składać pisma i dokumenty w sposób tradycyjny, to znaczy w postaci papierowej. Dodatkowo przewiduje się możliwość składana przez te osoby wniosków i oświadczeń ustnie w biurze podawczym każdego sądu rejonowego.

Ponadto obowiązek wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego nie dotyczy pism procesowych i dokumentów zawierających informacje niejawne, jak również ofert składanych w toku przetargu lub aukcji, jeżeli warunki przetargu albo aukcji przewidują złożenie oferty w sądzie. Można tu zgłosić zastrzeżenie co do aukcji o tyle, że oferta w toku aukcji przestaje wiązać wraz z postąpieniem i w tym zakresie ze względów praktycznych to wyłączenie wydaje się zbędne.

6. Na podstawie prawomocnych postanowień oraz dokumentów dotyczących wierzytelności i sprawozdań rachunkowych syndyka w aktach będzie się tworzyć rejestr danych dotyczących aktualnego stanu wierzytelności oraz niezaspokojonych przez syndyka zobowiązań masy upadłości (art. 219a ust. 2 P.u., art. 197 ust. 2a P.r.). Rejestr ten będzie tworzony wyłącznie w aktach, to znaczy w systemie teleinformatycznym, a nie w KRZ, ponieważ dane osobowe wierzycieli upadłego nie powinny być dostępne dla każdego.

Wszelkie pisma i postanowienia doręczane będą za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Tak samo dostęp do akt postępowania będzie możliwy za pośrednictwem tego systemu, co nie wyłącza dostępu do akt w sekretariacie sądu (art. 228 ust. 1 P.u., art. 206 ust. 1 P.r.). 

Projekt przewiduje, że do sprostowania zatwierdzonej listy wierzytelności stosowane będą odpowiednio przepisy art. 350 i 353 k.p.c., co należy powitać z uznaniem.

7. W rozdziale V Rozporządzenia 2015/848 uregulowano postępowanie upadłościowe członków grupy przedsiębiorców. Ponieważ konieczne jest osadzenie przepisów Rozporządzenia w konkretnej procedurze, określającej właściwość sądu, sposób i tryb zaskarżania, projekt przewiduje odpowiednie odesłanie w art. 4 ust. 2 P.u.

8. Obecnie obwieszcza się postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 lub 2 P.u. Projekt przewiduje doprecyzowanie tej regulacji przez wskazanie, że chodzi o postanowienie prawomocne. Ponadto wskazuje, co powinno zostać ujęte w sentencji postanowienia o oddaleniu wniosku – jest to taki sam zakres danych dotyczących dłużnika oraz wspólników odpowiadających za zobowiązania spółki bez ograniczenia, jaki umieszcza się w sentencji postanowienia o ogłoszeniu upadłości (art. 51 ust. 1 P.u.).

Proponowany art. 131a P.u. ma zapobiec potencjalnemu pokrzywdzeniu wierzycieli dłużnika przez składanie wniosków restrukturyzacyjnych i prowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego. Trafnie proponuje się, aby jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie trzech miesięcy od dnia zakończenia albo prawomocnego umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, przez dzień złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 127-130 P.u. rozumieć dzień złożenia uprzedniego wniosku restrukturyzacyjnego, co przekłada się na bezskuteczność czynności upadłego stosunku do masy upadłości, podjętych w odpowiednim czasie przed złożeniem wniosku.

Dotychczas zgodnie z art. 371 ust. 1 P.u. postępowanie upadłościowe podlega uchyleniu w razie prawomocnego uchylenia albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dodawany projektem ust. 2 nakazuje stosowanie tej regulacji również w przypadku umorzenia postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości.

9. Gdy chodzi o zmiany w P.r., w art. 9 wprowadza się wymaganie sprawozdania finansowego dłużnika, ponieważ z wymaganego dotychczas bilansu nie wynikają żadne istotne informacje dla oceny stanu jego wypłacalności.

Projekt porządkuje także P.r. pod kątem zgodności z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych i możliwością odroczenia terminu płatności składek i rozłożenia ich na raty, zarówno wobec części finansowanej przez płatnika, jak i w części finansowanej przez ubezpieczonego.

W projekcie przyznano dłużnikowi prawo do zaskarżenia postanowienia o ustanowieniu zarządcy tymczasowego w postępowaniu zabezpieczającym oraz postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego z wniosku wierzyciela.

10. Gdy chodzi o zmiany w ustawach o KRS, komornikach sądowych i egzekucji, rachunkowości, swobodzie działalności gospodarczej oraz o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, projekt ma charakter porządkujący. Należy jednak przypomnieć poruszoną wyżej kwestię zmian w art. 55 ustawy o KRS w zakresie celowości dalszego funkcjonowania RDN.

Z kolei w zakresie zmian w ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej: P.u.s.p.) projekt przewiduje prowadzenie akt w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym w postaci elektronicznej. Odpowiedzialnym za utworzenie służącego temu systemu teleinformatycznego ma być Minister Sprawiedliwości. Ponieważ w k.p.c. uchyla się art. 126 § 6, do P.u.s.p. wprowadza się delegację dla Ministra Sprawiedliwości do wydania w porozumieniu z ministrem ds. informatyzacji rozporządzenia określającego tryb zakładania i udostępniania konta w systemie teleinformatycznym, za pomocą którego można wnosić pisma procesowe.

11. Zasadniczo ustawa wejdzie w życie 1 lutego 2019 r., co wynika z konieczności zbudowania systemu teleinformatycznego, chociaż niektóre jej uregulowania staną się obowiązującym prawem szybciej, głównie ze względu na wymagania ustanowione w Rozporządzeniu 2015/848.

12. Uwagi szczegółowe. Walor normatywny art. 3 projektowanej ustawy jest wątpliwy.

W art. 5 ust. 1 pkt 18 chodzi chyba o możliwe zaskarżenie postanowienia, a w pkt. 27 należałoby wskazać z jakim wyprzedzeniem wskazane tam informacje powinny być opublikowane.

Z kolei w art. 11 ust. 12 Rada proponuje rozważenie dodania wśród wytycznych ochrony danych osobowych.

W art. 17 pkt 3 ppkt b po „ust. 7” należy dodać „i 8”.

W art. 19 pkt 21 w ust. 2 należy wyjaśnić, o piątą część czego chodzi – wierzytelności posiadanych przez wskazanych wierzycieli czy też ogółu wierzytelności.

W art. 22 pkt 9 ppkt b rozważenia wymaga czy właściwe jest obciążanie nadzorcy lub zarządcy podaniem przyczyny braku oświadczenia dłużnika, skoro przecież nie chodzi chyba o stwierdzenie, że tą przyczyną jest jego niezłożenie.

Na s. 45 uzasadnienia w wierszu pierwszym od góry odesłano do art. 263 ust. 3a P.u., gdy tymczasem prawidłowo należało wskazać art. 262 ust. 2a P.u.).

 

            13. Uwagi interpunkcyjne i językowe 

–  w art. 5 ust. 2 i 3 należy dodać przecinek przed słowami „w Rejestrze”;

–  w art. 19 pkt 11 należy dodać przecinek przed słowami „sędzia – komisarz”;

–  w art. 19 pkt 16 ppkt a – w ust. 2 należy usunąć przecinek przed „która”, a w ppkt. b dodać przecinek przed „i która” oraz przed „może”;

–  w art. 19 pkt 18 ppkt f w ust. 5 należy dodać przecinek przed „stanowi”;

–  w art. 19 pkt 19 należy dodać przecinek przed słowami „obwieszcza się”;

–  w art. 19 pkt 23 ppkt b – żargonowe słowo „wymogom” należy zmienić na „wymaganiom”;

–  w art. 19 pkt 23 ppkt c – w ust. 4 zamiast słów „przekazania uchwały rady wierzycieli sędziemu – komisarzowi” należy użyć słów „przekazania mu”;

–  w art. 19 pkt 24 ppkt b – w ust. 1a zamiast „uwierzytelnienia” powinno być „uwierzytelnia”, w ust. 1d należy dodać przecinek po „szczególnych”, a w ust. 1e dodać słowo „się” po słowie „składa”;

–  w art. 19 pkt 25 – w art. 216aa ust. 1 należy rozważyć zmianę terminologii w kierunku ujednolicenia jej z uregulowaniami art. 444 i 446 k.c. i ustawą z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: u.u.s.w.p.c.z.) oraz dodać przecinek przed „mogę”, w ust. 2 „oraz” należy zastąpić przez „lub”, a w ust. 5 należy dodać przecinek przed „przepis”, zaś w art. 216 ab zamiast „złożenie” powinno być „złożenia”, a ponadto należy dodać przecinek przed „wnosi”;

–  w art. 19 pkt 26 ppkt b – w ust. 1c należy dodać przecinek przed „w systemie”, a w ust. 1e dodać myślnik przed „także”;

–  w art. 19 pkt 26 ppkt d należy dodać przecinek przed „dokonuje”;

–  w art. 19 pkt 27 w art. 219a ust. 1 należy dodać przecinek przed „w Rejestrze” oraz przed „art. 69 ust. 1c”, a w ust. 2 należy dodać przecinek przed „w aktach”;

–  w art. 19 pkt 28 ppkt b w ust. 5 „która nie wniosła” należy zamienić przez „jeżeli nie wniosła”, a w ust. 6 należy dodać przecinek przed „pozostawia”;

–  w art. 19 pkt 30 ppkt b należy dodać przecinek przed „biegnie”;

–  w art. 19 pkt 31 ppkt a należy dodać przecinek przed „ustęp”;

– w art. 21 pkt 1 należy dodać „ust. 1” po „art. 2”;

–  w art. 22 pkt 5 ppkt a należy dwukrotnie usunąć przecinek w sformułowaniu „oraz, która” i dodać przecinek po „licencję”, a w ppkt. b należy dodać przecinek przed „i która” oraz po „restrukturyzacyjnych;

–  w art. 22 pkt 14 ppkt b oznaczenie ustępu winno być „3”, a nie „3a”;

–  w art. 22 pkt 26 należy dodać przecinek przed „sąd”;

–  w art. 22 pkt 27 – w art. 196a ust. 2 P.r. zamiast „uwierzytelnienia” powinno być „uwierzytelnia”, a w art. 196a ust. 5 P.r. należy dodać przecinek po „szczególnych”, zaś w art. 196b ust. 1 P.r. należy rozważyć zmianę terminologii w kierunku ujednolicenia jej z uregulowaniami art. 444 i 446 k.c. oraz u.u.s.w.p.c.z., a w art. 196b ust. 5 P.r. należy dodać przecinek przed „przepis”, podobnie jak w art. 196c P.r. przed „wnosi”;

–  w art. 22 pkt 29 w art. 198 ust. 5 P.r. zamiast „która nie wniosła” należy użyć sformułowania „jeżeli nie wniosła”, a w art. 198 ust. 6 P.r. należy dodać przecinek przed „pozostawia”;

–  w art. 22 pkt 32 w art. 206 ust. 1 P.r. należy dodać przecinek przed „dostęp”;

–  w art. 22 pkt 33 ppkt a – w ppkt. 1 należy dodać przecinek przed „oraz numery”, a w ppkt. c – w ust. 5 należy dodać dwukrotnie przecinek przed „o których mowa”;

–  w art. 22 pkt 34 ppkt c – w ust. 3 należy dwukrotnie dodać przecinek przed „o których mowa”;

–  w art. 22 pkt 40 użyte w art. 275 P.r. dwukrotnie słowo „poprzez” należy zastąpić „przez”.  

 

14. Podsumowanie. W podsumowaniu Rada Legislacyjna pozytywnie ocenia opiniowany projekt. Może on stanowić przedmiot dalszych prac legislacyjnych, z uwzględnieniem wszakże zgłoszonych wyżej uwag.

 

Na podstawie projektu opinii przygotowanej przez dra hab. Macieja Kalińskiego, prof. UW,

   Rada Legislacyjna przyjęła w trybie obiegowym w dniu 10 października 2017 r.                             

 

 

[1] Należałoby rozważyć zharmonizowanie użytego tu zwrotu z rentą z tytułu uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo z tytułu wynikłej z nich śmierci, jak to ujmują art. 444 § 1 i 446 § 1 k.c. oraz świadczeniami przewidzianymi w art. 6 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, o czym jest jeszcze mowa w pkt. 13 opinii. W szczególności chodzi o projektowane brzmienie art. 216aa ust. 1 P.u. oraz art. 196b ust. 1 P.r.