Opinia z 22 czerwca 2018 r. o projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw

(Minister Sprawiedliwości)

   Rada Legislacyjna                                                                                            2018-06-22

             przy

Prezesie Rady Ministrów

    RL-0303-15/18                      

Opinia

o projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe

oraz niektórych innych ustaw

 

I. Uwagi wstępne. Potrzeba, zakres i cel nowelizacji ustawy – Prawo upadłościowe i niektórych innych ustaw  

      1. W skierowanym do Przewodniczącego Rady Legislacyjnej piśmie z dnia 28 maja 2018 r. (RCL.DPA.550.15/2018), zawierającym w załączeniu opracowany przez Ministra Sprawiedliwości projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw (wraz z uzasadnieniem i OSR), Prezes Rządowego Centrum Legislacji zwróciła się z prośbą o wyrażenie przez Radę Legislacyjną opinii o przedmiotowym projekcie.

      2. Jak wskazano w uzasadnieniu do opiniowanego projektu ustawy zasadniczym celem projektodawcy jest korekta obowiązującego – na gruncie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 2344), (dalej jako: P.u.) modelu upadłości konsumenckiej, co ma ma być reakcją na jego słabości, które w sposób jaskrawy uwidoczniły się w ostatnich latach w związku z przywołanymi w uzasadnieniu projektu zmianami prawa, które spowodowały istotny wzrost zarówno liczby wniosków o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, jak i prowadzonych postępowań upadłościowych.  

      Zdiagnozowane przez projektodawcę problemy ze stosowaniem w tym czasie przepisów P.u. powstały m.in. w związku z dużą liczbą spraw upadłościowych byłych przedsiębiorców, korzystających z postępowania przewidzianego dla konsumentów, co wiąże się z dodatkowym obciążeniem sądów zajmujących się formalnie upadłością konsumencką.

            Szereg zaproponowanych w opiniowanym projekcie nowych instrumentów prawnych rozwiązywania problemu nadmiernego zadłużenia, na czele z podstawowym w postaci możliwości zawierania przez dłużnika układu z wierzycielami poza sądem, z udziałem licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego, który będzie czuwał nad wykonaniem tak zawartego układu, w zamierzeniu projektodawcy ma na celu znaczące zmniejszenie przyrostu nowych postępowań, w których konieczne jest ogłoszenie upadłości dłużnika.

            Można zauważyć, że zawarta w opiniowanym projekcie propozycja zmiany prawa byłaby już trzecią obszerną nowelizacją obowiązujących od dnia 31 marca 2009 r. przepisów o upadłości konsumenckiej w ciągu ostatnich 9 lat, co oznacza, że obowiązujące do tej pory w tym obszarze regulacje prawne z różnych względów nie w pełni realizowały leżące u ich podstaw założenia.

 

II.  Uwagi szczegółowe do projektowanych zmian w P.u.

1. Zmiany w zakresie przepisów ogólnych o postępowaniu upadłościowym

      W opiniowanym projekcie, według deklaracji projektodawcy wyrażonej w uzasadnieniu (str. 3) – założono ujednolicenie ogólnej dyrektywy prowadzenia postępowania upadłościowego wobec osób fizycznych, niezależnie od tego, czy sąd prowadzi postępowanie wobec przedsiębiorcy, byłego przedsiębiorcy, czy też osoby fizycznej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej. Cel ten zamierza się osiągnąć poprzez zmiany w art. 2 P.u., który to przepis reguluje zasadę optymalizacji postępowania upadłościowego. Elementem tej zasady jest m. in. założenie, że postępowanie należy prowadzić również tak, aby rzetelny dłużnik uzyskał możliwość oddłużenia (art. 2 ust. 1a P.u.). Po zmianie ustawy celem postępowania – tak wobec osób fizycznych – przedsiębiorców, jak i osób fizycznych nimi niebędących – będzie dążenie, z jednej strony, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, z drugiej zaś, aby doszło do umorzenia zobowiązań upadłego niewykonanych w postępowaniu upadłościowym.

      Z uzasadnienia do projektu wynika, że uchylenie ust. 1a i nadanie nowego brzmienia ust. 2 w art. 2 P.u. stanowić będzie ujednolicenie generalnych celów i zasad dotychczas dwóch różnych postępowań upadłościowych. W tym zakresie Rada Legislacyjna pragnie zgłosić swoje zastrzeżenia; wprawdzie na akceptację zasługuje plan ujednolicenia sytuacji przedsiębiorców – osób fizycznych i takich samych osób nieprowadzących działalności gospodarczej, jednakże poprzez skreślenie ust. 1a w art. 2 P.u. projektodawca doprowadzi do przekreślenia istotnego elementu wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej postępowania upadłościowego, która przewiduje możliwość oddłużenia dłużnika rzetelnego. Czy taki rzeczywiście – w postaci odpadnięcia rygoru rzetelności dłużnika w postępowaniu upadłościowym – był cel projektowanych zmian?

      Jeszcze z innego punktu widzenia propozycja zmiany art. 2 P.u. może zostać uznana za niepotrzebną; założeniem projektodawcy jest ujednolicenie procedur oddłużania osoby fizycznej – przedsiębiorcy i nieprzedsiębiorcy – ale czy chodzi o ujednolicenie tylko procedur, czy także generalnego celu postępowania upadłościowego? Dotychczasowa regulacja w sposób czytelny wskazuje na odmienność celów upadłości „przedsiębiorczej” i „konsumenckiej”. Opiniowany projekt zmierza zaś do ujednolicenia – na poziomie regulacji ogólnych – celów upadłości przedsiębiorczej osób fizycznych i upadłości konsumenckiej. Projektodawca w ogóle rezygnuje z wyszczególnienia w ramach regulacji art. 2 ust. 2 P.u. postępowania prowadzonego wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, a poprzestaje na określeniu celu postępowania prowadzonego wobec osoby fizycznej. Jeżeli zważyć, że przesądzenie przez ustawodawcę celu, jaki ma realizować akt prawny, ostatecznie wywiera wpływ na wykładnię przepisów tego aktu, to musi budzić wątpliwość, czy proponowana zmiana jest zabiegiem właściwym, korespondującym z istotą upadłości przedsiębiorczej i konsumenckiej. W upadłości konsumenckiej bowiem oddłużenie może nastąpić w zasadzie już na podstawie złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości (jeżeli z uwagi na brak majątku nie przeprowadzono jego likwidacji, a osobista sytuacja dłużnika wskazuje, iż nie byłby on zdolny do jakichkolwiek spłat na rzecz wierzycieli sąd umorzy zobowiązania dłużnika bez ustalania planu spłat – art. 49114 ust. 1 w zw. z art.  49116 P.u. W tym wypadku dominacja funkcji oddłużeniowej nad windykacyjną jest oczywista. W upadłości przedsiębiorczej natomiast warunkiem oddłużenia jest przynajmniej częściowe zaspokojenia uczestniczących w postępowaniu wierzycieli (art. 369 ust. 1 w zw. z art. 368 ust. 1 i 2  P.u.) – umorzenie postępowania upadłościowego z powodu ubóstwa masy (art. 361 P.u.) będzie przesłanką negatywną oddłużenia upadłego. W tym wypadku zatem pierwszoplanowy jest cel windykacyjny procedury. Przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie posiadający zatem majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, jeżeli chciałby uzyskać umorzenie zobowiązań, których nie może zrealizować musiałby po prostu zakończyć prowadzenie działalności (wykreślić działalność z ewidencji), a następnie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, po czym mógłby ponownie zarejestrować działalność – a to przecież byłaby zachęta do obejścia prawa.

      W zakresie zasad ogólnych planowana jest także zmiana polegająca na dodaniu do P.u. art. 24a; według projektodawcy w dotychczasowej praktyce upadłościowej wątpliwości budziła ewentualna konieczność składania wniosku o ogłoszenie upadłości w więcej niż jednym egzemplarzu; wątpliwości te ma usunąć nowy przepis.

      

      2. Zmiany w zakresie przepisów regulujących zabezpieczenie majątku dłużnika i orzeczenie o ogłoszeniu upadłości

      Projekt przewiduje nową regulację prawną stosowaną do tymczasowego nadzorcy sądowego ustanawianego przez sąd, na podstawie art. 38 P.u., celem zabezpieczenia majątku dłużnika. Do takiego nadzorcy będzie się stosować odpowiednio dodany do P.u. art. 178, który przewiduje, że syndyk może żądać od organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego potrzebnych informacji dotyczących majątku dłużnika oraz złożyć wniosek o poszukiwanie majątku upadłego przez komornika. W ocenie Rady Legislacyjnej takie poszerzenie uprawnień tymczasowego nadzorcy sądowego, w kontekście  zwiększenia jego roli w postępowaniu upadłościowym, jest uzasadnione.

      W projekcie zaplanowano także nowe brzmienie art. 43 P.u., określającego wpływ ogłoszenia upadłości na zastosowane przez sąd w postępowaniu zabezpieczenia w postaci ustanowienia tymczasowego nadzorcy albo zarządu przymusowego. Rada Legislacyjna podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu, że zmiana brzmienia art. 43 P.u. jest uzasadniona dążeniem do zapewnienia jednoznacznego określenia, kiedy kończy się sprawowanie funkcji przez tymczasowego nadzorcę sądowego albo zarządcę przymusowego, a wprowadzany obowiązek obwieszczania o upadku tego rodzaju zabezpieczenia podyktowany jest przez zasadę ochrony bezpieczeństwa obrotu.

      W opiniowanym projekcie zaplanowano zmianę przepisu określającego treść postanowienia o ogłoszeniu upadłości (art. 51 P.u.). Na gruncie nowych przepisów sąd, uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym wzywa wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności, które to zgłoszenia będą dokonywane bezpośrednio do syndyka, który będzie dokonywał sprawdzenia formalnego zgłoszenia, analizy merytorycznej i na tej podstawie, tak jak dotychczas, będzie ustalał listę wierzytelności. Według projektodawcy, którą to ocenę Rada podziela, zmiana taka usprawni i przyspieszy postępowanie upadłościowe, zarówno w odniesieniu do konsumentów jak i przedsiębiorców, gdyż ograniczy liczbę czynności wykonywanych przez sędziego-komisarza, a przede wszystkim ograniczy liczbę czynności wykonywanych przez pracowników sekretariatów wydziałów upadłościowych. Zmiana wiąże się również ze zmianą art. 240a i 241 oraz art. 4915 ust. 1 pkt  3 i 4 P.u.

     

3. Zmiana przepisów o sprzedaży przedsiębiorstwa dłużnika

      W opiniowanym projekcie dokonuje się zmian w przepisach art. 51 i nast. P.u. w tym zwłaszcza w regulujących wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa dłużnika w ramach tzw. przygotowanej likwidacji. W ocenie Rady Legislacyjnej nowe brzmienie art. 56a P.u. upoważnia do wniosku, że w nowym stanie prawnym będzie możliwa przygotowana likwidacja dotycząca istotnych składników majątku dłużnika – także w upadłości konsumenckiej, oraz iż będzie ona mogła być dokonywana na rzecz więcej niż jednego nabywcy jednocześnie. W myśl poglądu wyrażonego w uzasadnieniu (str. 4) wprowadzenie tej zmiany powinno upowszechnić wykorzystywanie w obrocie prawnym przygotowanej likwidacji, z korzyścią dla wszystkich interesariuszy procesu upadłościowego, nie wyłączając przypadków upadłości konsumenckiej. Analizowana zmiana ma przesądzić o dopuszczalności złożenia wniosku o zatwierdzenie warunków sprzedaży w toku postępowania o ogłoszenie upadłości (po zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości), oraz przez każdego z jego uczestników. Wniosek taki może zostać złożony również przez dłużnika, który nie składa własnego wniosku o ogłoszenie upadłości, w szczególności w odpowiedzi na wniosek wierzyciela o ogłoszenie upadłości (w tym również jako wniosek ewentualny, zgłoszony na wypadek, gdyby sąd, pomimo przeciwnego stanowiska dłużnika, ogłosił jego upadłość).

      Zmieniony art. 56a ust. 5 P.u. przewiduje, że wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży może przewidywać wydanie przedmiotu sprzedaży nabywcy z dniem ogłoszenia upadłości dłużnika. W takim przypadku do wniosku dołącza się dowód wpłaty pełnej ceny na rachunek depozytowy sądu – co jest logiczną konsekwencją rozszerzenia art. 56a ust. 1 P.u.  o inne istotne składniki majątku dłużnika (a nie tylko składniki jego majątku w ramach przedsiębiorstwa).

      Na pozytywną ocenę zasługuje zmiana art. 56e ust. 1 P.u., jako że w obecnym stanie prawnym możliwa jest sytuacja, w której termin do zawarcia umowy sprzedaży przedsiębiorstwa dłużnika może minąć przed terminem, w którym prawomocność orzeczenia o ogłoszeniu upadłości będzie mogła być formalnie stwierdzona – zgodnie zaś z nowym przepisem i towarzyszącym mu założeniem – proponowane rozwiązanie ma pozwolić na uniknięcie takiej sytuacji.

      Zmiana przepisu art. 56f jest logiczną konsekwencją zmiany art. 56a P.u. – rozszerzającego zakres przedmiotowy przygotowanej likwidacji i wprowadzającego jej uniwersalne pojęcie obejmujące wszystkie możliwe przedmioty sprzedaży (w ramach przygotowanej likwidacji). Z kolei dodanie art. 56f ust. 1a P.u. ma umożliwić inwestorowi przyspieszenie przejęcia zarządzania nad przedmiotem sprzedaży – wzorem art. 56f ust. 1 już po wydaniu postanowienia w tym zakresie, ale przed jego uprawomocnieniem.  

      Projektodawca zaplanował także zmianę art. 56h P.u. określającego skutki ujawnienia nowych okoliczności mających istotny wpływ na wartość majątku będącego przedmiotem sprzedaży. Zauważyć należy, że, w szczególności w przypadku długiego czasu uprawomocniania się postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia przygotowanej likwidacji, wartość przedmiotu sprzedaży może ulec istotnej zmianie. W obowiązującym obecnie stanie prawnym w takiej sytuacji stosowny wniosek o korektę postanowienia może złożyć jedynie syndyk, natomiast nabywca nie ma żadnych instrumentów prawnych w tym zakresie – może jedynie nie przystąpić do transakcji. Wprowadzenie rozwiązania zawartego w zmienionym art. 56h P.u. pozwala na ujednolicenie pozycji prawnej zarówno sprzedającego (syndyka), jak i kupującego (inwestora), co jest zgodne z założeniem słuszności kontraktowej stron.

 

4. Zmiany w zakresie przepisów regulujących skutki ogłoszenia upadłości

            Jeśli chodzi o przepisy ogólne regulujące skutki ogłoszenia upadłości to opiniowany projekt poprzez dodanie w art. 63 P.u. ust. 1a - 1d poszerza zakres wyłączeń poprzez określenie części dochodu upadłego, która nie wchodzi do masy upadłości.

Jak podano w uzasadnieniu (str. 5 - 6), w ramach prac Zespołu powołanego przez Ministra Sprawiedliwości do opracowania projektu zmian przepisów w zakresie upadłości konsumenckiej ustalono, że ZUS pozostawia do dyspozycji upadłego emeryta lub rencisty tylko tę część świadczenia, która zgodnie z art. 141 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383, 1386 i z 2018 r. poz. 138) jest wolna od potrąceń i egzekucji, a pozostałą część świadczenia przekazuje na konto masy upadłości, co może być uzasadnione treścią art. 63 ust. 1 pkt 1 P.u. i jest skrajnie niekorzystne dla emeryta lub rencisty, gdyż pozostawia mu do dyspozycji kwotę 500 zł. Rozwiązanie to jest zazwyczaj korygowane w postępowaniu upadłościowym przez wydanie orzeczeń przez sędziego-komisarza, ale nie ulega wątpliwości, że w praktyce jest przyczyną dodatkowych sporów i nierównego traktowania osób znajdujących się w zbliżonej sytuacji prawnej.    

Przyjęcie zaprojektowanego rozwiązania spowoduje, że wysokość kwoty wyłączonej z masy upadłości osoby fizycznej, niezależnie od podstawy prawnej, nie będzie mogła być niższa od kwoty, która na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej uprawnia do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej dla osoby uprawnionej do uzyskania tego rodzaju pomocy, odpowiednio, w przypadku osoby samotnie gospodarującej oraz mającej na utrzymaniu inne osoby (dla jednej osoby kwota ta, na dzień 15 marca 2018 roku, wynosiła 634 zł netto). W ten sposób zapewni się systemowo spójne rozwiązanie relacji przepisów odnoszących się do egzekucji i praw wierzycieli oraz oddłużenia na podstawie przepisów prawa upadłościowego z przepisami o pomocy społecznej. Niezależnie od wskazanego wyżej rozwiązania, projekt wprowadza możliwość indywidualnego określenia zakresu wyłączenia z masy upadłości części dochodu upadłego, wskazując, że sędzia-komisarz będzie w tym przypadku uwzględniał potrzeby upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu. Postanowienie sędziego-komisarza będzie podlegało zaskarżeniu przez upadłego i jego wierzycieli. Omówione nowe regulacje w ocenie Rady Legislacyjnej zasługują na pełne poparcie.

 

5. Zmiana przepisów o postępowaniu upadłościowym prowadzonym po ogłoszeniu upadłości

Zaplanowane zmiany prawa w powyższym zakresie dotyczyć mają po pierwsze wpływu ogłoszenia upadłości na stosunki majątkowe małżeńskie upadłego. Obecnie obowiązujący art. 125 ust. 3 P.u. stanowi, że ust. 1 art. 125, w myśl którego ustanowienie rozdzielności majątkowej na podstawie orzeczenia sądu w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości, chyba że pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony co najmniej na dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, stosuje się odpowiednio gdy rozdzielność majątkowa powstała z mocy prawa w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w wyniku rozwodu, separacji albo ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków. Po zmianie art. 125 ust. 3 P.u. będzie ponadto stanowił, że rozwiedziony małżonek upadłego albo małżonek upadłego, może jednak w drodze powództwa lub zarzutu żądać uznania rozdzielności majątkowej za skuteczną wobec masy upadłości, jeżeli w chwili powstania rozdzielności majątkowej nie wiedział o istnieniu podstawy do ogłoszenia upadłości, a powstanie rozdzielności majątkowej nie doprowadziło do pokrzywdzenia wierzycieli.

W ocenie Rady Legislacyjnej zmiana w art. 125 ust. 3 P.u. umożliwi obronę byłego małżonka albo małżonka upadłego przed objęciem masą upadłości majątku, który w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przestał być majątkiem wspólnym w wyniku rozwodu, separacji lub ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków. W związku z dużym wzrostem liczby upadłości konsumenckich w ostatnich dwóch latach, w praktyce pojawiły się sytuacje, które naruszały prawa, w szczególności byłych małżonków osób objętych postępowaniem upadłościowym przez automatyzm działania normy przewidzianej w art. 125 ust. 3 w zw. z art. 125 ust. 1 P.u. niezależnie od świadomości byłego małżonka co do istnienia podstawy do ogłoszenia upadłości, sposobu w jaki dokonano podziału majątku w związku z powstaniem rozdzielności majątkowej w okresie roku od złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz okoliczności powstania zadłużenia byłego małżonka.

Rada Legislacyjna wyraża pogląd, że projektowane rozwiązanie pozwoli oddzielić w praktyce przypadki, w których postępowanie upadłościowe może być wykorzystane przez małżonków do uniknięcia odpowiedzialności wobec wierzycieli od tych, w których powstanie rozdzielności majątkowej z powodów wskazanych w art. 125 ust. 3 P.u. nie prowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli i nie będzie stanowić nieuzasadnionego wzbogacenia byłego małżonka albo małżonka upadłego.

Zmianę art. 125 ust. 3 Rada Legislacyjna uznaje za ważną i pożądaną także z tego powodu, że jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu, zaś jeden z małżonków zaciągał zobowiązania bez wiedzy drugiego, przyczyniającego się z kolei do budowy majątku wspólnego, i ostatecznie między małżonkami orzeczono by rozwód, to dorobek uczciwego małżonka uzyskany w ciągu roku przed ogłoszeniem upadłości współmałżonka wszedłby do masy upadłości w części, w jakiej stanowiłby składnik majątku wspólnego, co byłoby rozwiązaniem niesłusznym.

Przy tym jednak Rada pragnie zwrócić uwagę na możliwe w praktyce problemy ze stosowaniem zmienionego art. 125 ust. 3 a wynikające z braku precyzji przewidzianych w nim przesłanek wytoczenia przez małżonka albo byłego małżonka upadłego powództwa albo podniesienia zarzutu („nie wiedział o istnieniu podstawy do ogłoszenia upadłości, a powstanie rozdzielności majątkowej nie doprowadziło do pokrzywdzenia wierzycieli”).

Nowelizowany przez dodanie ust. 4 art. 144 P.u. określa wpływ ogłoszenia upadłości na postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości. Nowy przepis przewiduje, że w postępowaniach w sprawach o należne od upadłego alimenty oraz renty z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo utratę żywiciela oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę – syndyk ma uprawnienia interwenienta ubocznego, do którego przepisy o współuczestnictwie jednolitym stosuje się odpowiednio.

W obecnym stanie prawnym tego rodzaju sprawy prowadzone są bez udziału syndyka i w konsekwencji może dochodzić do sytuacji, w których wierzytelności alimentacyjne będą uniemożliwiały wykonanie jakiegokolwiek planu spłat, w związku z regulacją zawartą w art. 49115 P.u. zgodnie z którym, sąd przy ustalaniu planu spłat, bierze pod uwagę także konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu oraz wysokość niezaspokojonych wierzytelności. Ponadto możliwe jest wszczęcie przeciw upadłemu postępowania egzekucyjnego w celu dochodzenia wierzytelności, o których mowa w art. 144 ust. 3, Przewidziane w dodawanym ust. 4 art. 144 P.u. działanie syndyka z uprawnieniami interwenienta ubocznego może umożliwić mu ochronę masy upadłości i wierzycieli przed ewentualnością nadmiernego wzrostu wysokości ogólnych zobowiązań upadłego, które będą wpływać na skalę zaspokojenia wierzycieli, w szczególności, w okresie planu spłat. Tego rodzaju rozwiązanie prawne, z uwagi na ogólne zasady i cele postępowania upadłościowego w ocenie Rady Legislacyjnej zasługuje na pozytywną ocenę.

W dalszej części zaplanowano zmiany w art. 176 P.u. wprowadzające możliwość ograniczenia zakresu faktycznego nadzoru syndyka nad korespondencją wpływającą na adres upadłego do przypadków, które mogą mieć znaczenie dla należytego przeprowadzenia postępowania upadłościowego. Zmiana ta związana jest z przewidzianym w art. 24 i 54 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego zakresem obowiązków informacyjnych przekazywanych wierzycielom w drodze indywidualnego zawiadomienia. Rozwiązanie to precyzuje obowiązki informacyjne, które powinny znaleźć się w zawiadomieniach, które są obowiązkowo wysyłane wierzycielom po ogłoszeniu upadłości. Placówki pocztowe doręczają syndykowi adresowane do upadłego przesyłki pocztowe z wyjątkiem przesyłek, o których mowa w nowych przepisach ust. 2a i 2b. Ta ostatnia nowa regulacja zasługuje w ocenie Rady na pozytywną opinię, jako że polega na wprowadzeniu mechanizmu pozwalającego na bezpośrednie przekazywanie upadłemu tego rodzaju przesyłek, które w sposób oczywisty nie są związane z majątkiem upadłego objętym masą upadłości – np. korespondencji dotyczącej leczenia, zdrowia.

Projekt przewiduje także zmianę art. 230 P.u. w zakresie negatywnego zakresu zobowiązań masy upadłości. Projekt przesądza, że zobowiązania opisane w art. 230 ust. 2 nie powinny być zaspokajane na równi ze zobowiązaniami powstałymi po ogłoszeniu upadłości, niewynikającymi ze zdarzeń sprzed ogłoszenia upadłości. Rozwiązanie to ma chronić wierzycieli przed zubożeniem funduszów masy upadłości przeznaczonych na wykonanie planu podziału. 

Szczególne rozwiązanie przewidziano dla zobowiązań z tytułu rękojmi wynikających z umów zawartych przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości. W świetle aktualnego orzecznictwa zobowiązania z tego tytułu, powstałe po ogłoszeniu upadłości, są traktowane jako zobowiązania masy upadłości, podczas gdy w przypadku zaprzestania prowadzenia przez syndyka przedsiębiorstwa, nie ma uzasadnienia dla traktowania tego typu zobowiązań w sposób powodujący ograniczenie zakresu zaspokojenia wierzycieli umieszczonych na liście wierzytelności i zaspokajanych w trybie art. 342 P.u. Nie ulega przy tym wątpliwości, że jeśli syndyk nie prowadzi dalej przedsiębiorstwa, każde zobowiązanie z tytułu rękojmi wynikające z umowy zawartej przed ogłoszeniem upadłości i realizowane po ogłoszeniu upadłości w trybie art. 343 ust. 1 P.u. w nieproporcjonalny sposób uprzywilejowuje w postępowaniu upadłościowym osobę uprawnioną z tytułu rękojmi. Z tych powodów, zdaniem Rady Legislacyjnej, proponowane rozwiązanie zasługuje na pozytywną ocenę.

 

6. Zmiany w przepisach regulujących zgłoszenie i ustalenie wierzytelności

            Logiczną konsekwencją zmiany art. 51 ust. 1 pkt 4 P.u. jest zaproponowana zmiana art. 236 ust. 1, w myśl której wierzyciel osobisty upadłego, który chce uczestniczyć w postępowaniu upadłościowym, jeżeli niezbędne jest ustalenie jego wierzytelności, powinien w terminie oznaczonym w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zgłosić swoją wierzytelność syndykowi – a nie jak obecnie – sędziemu-komisarzowi.

            Nowe brzmienie art. 241 P.u. jest wynikiem przyjętego w opiniowanym projekcie rozwiązania, zgodnie z którym zgłoszenie wierzytelności jest dokonywane bezpośrednio do rąk syndyka. Syndyk nie jest organem sądowym postępowania upadłościowego, co oznacza, że konieczne jest jednoznaczne wskazanie, że jeżeli zgłoszenie wierzytelności nie odpowiada wymaganiom pisma procesowego lub wymaganiom określonym w art. 239 i art. 240 P.u. to stosuje się odpowiednio art. 130 k.p.c. Przewiduje się również zagwarantowanie wierzycielom środka zaskarżenia zarządzenia syndyka o zwrocie zgłoszenia wierzytelności. Przyjąć należy, że jest to rozwiązanie niezbędne, gdyż w przeciwnym wypadku wierzyciel byłby pozbawiony prawa do sądu. Proponuje się także wprowadzenie skargi na zarządzenie syndyka o zwrocie zgłoszenia wierzytelności, ukształtowanej na wzór skargi na czynności komornika uregulowanej w art. 767 i n. k.p.c. Projektowana regulacja dotycząca terminu na wniesienie skargi, sposobu i terminu jej rozpoznania jest oparta na regulacjach k.p.c. dotyczących skargi na czynności komornika i jako taka nie budzi zastrzeżeń.   

 

7. Zmiana przepisów o likwidacji masy upadłości oraz przepisów regulujących podział funduszów masy upadłości

            W opiniowanym projekcie przewidziano zmianę brzmienia art. 315 P.u. regulującego wyłączenie rzeczy z masy upadłości; w myśl nowej regulacji sędzia-komisarz może wyłączyć określone składniki z masy upadłości, w tym nieruchomość lub jej ułamkową część, jeżeli nie można ich zbyć z zachowaniem przepisów ustawy lub jeżeli ich zbycie w toku postępowania upadłościowego nie przyniosłoby istotnych korzyści dla wierzycieli. Na postanowienie sędziego-komisarza przysługuje zażalenie. Według stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu do opiniowanego projektu nowe brzmienie art. 315 ma spowodować usprawnienie likwidacji masy upadłości, w szczególności w odniesieniu do nieruchomości i ich ułamkowej części. Dotychczasowe rozwiązania polegające na przekazywaniu trudno zbywalnych nieruchomości gminie albo Skarbowi Państwa nie sprawdziły się w praktyce i prowadzą do wydłużania postępowań z uwagi na pozostawanie w masie upadłości potencjalnie wartościowych składników majątku. W części postępowań upadłości konsumenckich występuje skomplikowana sytuacja majątkowa i rodzinna, w której tak dla upadłego, jak i dla wierzycieli, najkorzystniejszym rozwiązaniem jest zaniechanie likwidacji określonych składników mienia, zakończenie postępowania i przejście do fazy realizacji planu spłat, co projektowany przepis będzie umożliwiał. Rada Legislacyjna podzielając przytoczone motywy zmiany brzmienia art. 315 P.u. pragnie jednak zwrócić uwagę na to, że operują on nieprecyzyjnym zwrotem („istotne korzyści dla wierzycieli”), co może rodzić trudności w jego stosowaniu.

            W nowelizowanym art. 317 P.u. przewidziano kontrowersyjne – w ocenie Rady Legislacyjnej – rozwiązanie, odnoszące się do upadłości przedsiębiorczej, zgodnie z którym nabywca przedsiębiorstwa upadłego wstępuje w miejsce upadłego w prawa i obowiązki wynikające z tych umów, które zostały wymienione w umowie sprzedaży przedsiębiorstwa. Taka propozycja prima facie wydaje się być atrakcyjna, gdyż umożliwia szybszą likwidację masy, w skład której wchodzą przecież także prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych przez upadłego – sprzyja szybszemu uwolnieniu masy od umów, od których np. nie mógłby odstąpić syndyk na podstawie art. 98 P.u. Problem jednak polega na tym, że proponowany sposób nabycia przedsiębiorstwa „wraz z umowami”, a zatem w drodze sukcesji generalnej, stanowiłby konstrukcję, która nie uwzględnia przesądzonego na gruncie art. 551 k.c. prawnego statusu przedsiębiorstwa jako zorganizowanego zespołu aktywów. Konsekwencją kodeksowego ujęcia przedsiębiorstwa jest to, że zobowiązania wynikające z umów zawartych przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w oparciu o takie przedsiębiorstwo nie stanowią jego składników i mogą być przeniesione na inny podmiot, jedynie w drodze przejęcia długu na podstawie art. 519 k.c., czyli zasadniczo za zgodą wierzyciela. Proponowana regulacja nie przewiduje uwzględnienia stanowiska wierzyciela co do wstąpienia przez inny podmiot w obowiązki dłużnika. Wierzyciel może jedynie w ciągu 30 dni odstąpić od takiej umowy.

            Nowy przepis art. 342a Pr.upadł. (w ust. 1) będzie stanowić, że jeżeli upadły jest osobą fizyczną i w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, a konieczne jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Projektowane w dodawanym art. 342a rozwiązanie ma na celu ujednolicenie ochrony dotyczącej mieszkania upadłego w regulacjach dotyczących przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną oraz konsumenta, co w założeniu ma eliminować próby wykorzystywania procedury upadłości konsumenckiej przez osoby będące przedsiębiorcami tylko z powodu korzystniejszych przepisów ochronnych dla konsumentów. Rada Legislacyjna podziela przy tym pogląd, że ochrona prawa do mieszkania nie powinna być uzależniona od tego czy upadły prowadzi czy też nie prowadzi działalności gospodarczej.

 

8. Zmiany w przepisach o zakończeniu i umorzeniu postępowania upadłościowego

Jeśli chodzi o przesłanki umorzenia przez sąd postępowania upadłościowego, to w myśl zmienianego art. 361 ust. 1 pkt 3 P.u. sąd umorzy postępowanie upadłościowe, jeżeli, po spełnieniu pozostałych przesłanek, wszyscy wierzyciele, którzy zgłosili swoje wierzytelności, żądają umorzenia postępowania, a dłużnik, co jest nowością w tej regulacji, wyraził na to zgodę. Proponowane w ust. 1 pkt 3 art. 361 rozwiązanie ma uniemożliwić zakończenie postępowania w przypadku, gdy wierzyciele zażądają umorzenia postępowania wbrew woli upadłego, co z kolei mogłoby doprowadzić do niemożliwości skorzystania z oddłużenia przewidzianego w dalszych przepisach dotyczących przedsiębiorców.

Ponadto do art. 361 P.u. planuje się dodać ust. 3, w myśl którego, jeżeli w toku postępowania doszło do sprzedaży rzeczy, wierzytelności lub praw, wymagającej sporządzenia oddzielnego planu podziału, o którym mowa w art. 348, umorzenie postępowania nie może nastąpić wcześniej niż po wykonaniu planu podziału sum uzyskanych ze sprzedaży tych rzeczy, wierzytelności lub praw. Nowy przepis ust. 3 ma chronić wierzycieli rzeczowych przed skutkami umorzenia postępowania po sprzedaży rzeczy, wierzytelności lub praw zabezpieczonych rzeczowo, bez przeprowadzenia oddzielnego planu podziału. Rada Legislacyjna podziela obawę, że bez wskazanej regulacji może w praktyce dochodzić do utraty zabezpieczenia w wyniku przeprowadzonej sprzedaży i braku podmiotu, który dokonałby podziału środków między wierzycielami, a tym samym przejęcia środków pieniężnych przez byłego upadłego. Regulacja ta ma szczególne znaczenie w upadłości konsumenckiej, w której upadły może zażądać umorzenia postępowania w każdej chwili, niezależnie od skutków jakie mogą wiązać się z umorzeniem postępowania dla jego wierzycieli.

W myśl nowelizowanych art. 369 i nast. P.u. wprowadza się nowe regulacje dotyczące wniosku o ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części zobowiązań. W tym zakresie P.u. ma przewidywać trzy sposoby uzyskania oddłużenia:

  1. ustalenie planu spłaty na wniosek upadłego (obecna regulacja art. 369 ust. 1), przy czym proponuje się, aby w sytuacjach, gdy zostanie ustalone, że upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopnień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa plan spłat wierzycieli nie mógł być ustalony na czas krótszy od 36 miesięcy i dłuższy od 84 miesięcy (art. 370a ust. 1a),

  2. umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli (art. 369 ust. 1a),

  3. warunkowe umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeżeli niezdolność do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli wynikająca z osobistej sytuacji upadłego nie ma charakter trwałego (art. 369 ust. 2).

            Rada Legislacyjna podziela pogląd, że projektowana zmiana jest uzasadniona tym, że upadły, który doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopnień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa powinien być traktowany surowiej, co oznacza, że powinien przez dłuższy okres być obciążony obowiązkiem dokonywania spłat na rzecz wierzycieli. Ponadto jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli zawsze powinno nastąpić umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty wierzycieli niezależnie od tego czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopnień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa czy też nie. Podkreślenia  wymaga, że przesłanka ta ma charakter absolutnie wyjątkowy.

 

9. Zmiany w przepisach o postępowaniu w sprawach orzekania zakazu prowadzenia działalności gospodarczej

      W projekcie przewidziano zmiany w art. 373 i nast. P.u., tj. w przepisach o postępowaniu w sprawach orzekania zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Nowa regulacja trafnie przewiduje wyłączenie możliwości oddłużenia upadłego w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej oraz wstrzymanie rozpoznania wniosku o oddłużenie w przypadku trwania postępowania o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Odpowiednie stosowanie przepisów z postępowania o ogłoszenie upadłości ma umożliwić możliwie szybkie uzyskanie rozstrzygnięcia, co przy zastosowaniu rozwiązań przewidzianych dla zwykłego postępowania nieprocesowego nie byłoby możliwe.

      Według nowego art. 377 P.u. nie orzeka się zakazu, o którym mowa w art. 373 z przyczyn wskazanych w art. 373 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte w terminie roku od dnia ogłoszenia upadłości albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13, a gdy wniosek o ogłoszenie upadłości nie był złożony, w terminie trzech lat od dnia ustania stanu niewypłacalności albo wygaśnięcia obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez daną osobę.

      W projekcie proponuje się zatem liczenie rocznego terminu orzekania o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn o których mowa w art. 373 ust. 1 pkt 1 i 1a P.u. i 374 P.u. nie od zakończenia postępowania upadłościowego, ale od jego otwarcia. Skoro niewypłacalność dłużnika została podana do publicznej wiadomości przez obwieszczenie o ogłoszeniu upadłości lub oddaleniu wniosku na podstawie art. 13 P.u., nie ma uzasadnienia dla liczenia terminu wstrzymującego od dnia zakończenia postępowania upadłościowego, co może być znacznie przesunięte w czasie, podczas gdy istotą orzeczenia zakazu we wskazanych wyżej przypadkach jest zachowanie upadłego przed ogłoszeniem upadłości. W pozostałych przypadkach pozostawia się dotychczasową regułę liczenia przedawnienia albo od dnia zaistnienia stanu niewypłacalności (brak rozstrzygnięcia w przedmiocie niewypłacalności) albo zakończenia postępowania (przypadki opisane w art. 373 ust. 1 pkt 2-4).

     

10. Zmiany przepisów regulujących odrębne postępowania upadłościowe

      Proponuje się trafną zmianę brzmienia art. 425g P.u. mającą na celu wyjaśnienie wątpliwości związanych z sytuacją prawną wierzycieli z umów deweloperskich wobec których wydana została zgoda lub zobowiązanie do wydania zgody na bezobciążeniowe wyodrębnienie lokalu mieszkalnego, jeżeli nieruchomość na której prowadzone jest przedsięwzięcie deweloperskie, obciążona jest hipoteką, której przysługuje pierwszeństwo przed roszczeniami chociażby jednego nabywcy – w sytuacji niewypłacalności banku lub dewelopera. W obecnym stanie prawnym tylko zgoda pozostaje w mocy, zaś po doprecyzowaniu analizowanego przepisu, w sytuacji niewypłacalności banku lub dewelopera w mocy utrzyma się także zobowiązanie do wydania takiej zgody.

      W zakresie regulacji prawnej upadłości konsumenckiej planuje się wprowadzić m. in. nowy art. 4913a. Projekt przewiduje, że sąd będzie mógł wstrzymać na okres do 5 miesięcy rozpoznanie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenta do czasu ustalenia, czy nie jest możliwe zawarcie układu z wierzycielami. Rozwiązanie to pozwoli dłużnikowi zachować składniki swojego majątku, pominąć egzekucję indywidualną lub upadłościową i zrestrukturyzować swoje długi przy współpracy z doradcą restrukturyzacyjnym i po zatwierdzeniu układu przez sąd. Jeśli zawarcie układu okaże się niemożliwe, pozostaje droga upadłości konsumenckiej. Ma to być rozwiązanie dedykowane wszystkim tym osobom, które posiadając dochody na poziomie średniej krajowej lub większe popadły w stan zadłużenia uniemożliwiający normalne funkcjonowanie. Ograniczenie czasu trwania układu do 5 lat jest uzasadnione koniecznością zapewnienia dłużnikowi realnych szans na wyjście ze stanu zadłużenia i stanowić alternatywę dla upadłości, gdzie plan spłat ma trwać do 3 lat dla rzetelnego dłużnika i do 7 lat dla osoby, która doprowadziła do zadłużenia w sposób zawiniony. Uregulowanie zasad wynagradzania doradcy restrukturyzacyjnego i wykonywania układu ma na celu standaryzację procesu zawierania tego typu układów i gwarancję dla wierzycieli ich sprawnego wykonania. Mając na uwadze, że układy dla konsumentów mogą dotyczyć w wielu przypadkach zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo (w szczególności hipotecznych), wprowadza się możliwość wydłużenia okresu spłat dla tego typu zobowiązań ponad okres 5 lat, co ma umożliwić kompleksową restrukturyzację zobowiązań niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością dłużnika. Omówione planowane rozwiązania zasługują zdecydowanie na pozytywną ocenę.

      W nowym art. 4913b ust. 1 P.u. w związku z przyjęciem rozwiązania pozwalającego na złożenie wniosku przez wierzyciela o ogłoszenie upadłości konsumenta będącego byłym przedsiębiorcą, w okresie roku od wykreślenia z rejestru, konieczne jest uzupełnienie regulacji o przepis rozwiązujący wątpliwości związane z rozpoznawaniem przez sąd jednocześnie wniosku dłużnika i wierzyciela. Omawiany projektowany przepis stanowi, że w przypadku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez dłużnika i przez wierzyciela, w pierwszej kolejności – „rozstrzyga się” wniosek dłużnika – w ocenie Rady Legislacyjnej przepis ten powinien posługiwać się słowem „rozpoznaje się”.

      W opiniowanym projekcie zaplanowano także zmiany w przepisie art. 4944 P.u. regulującym oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Obecnie dłużnik, który dokonał czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli, mógłby się domagać ogłoszenia upadłości z powołaniem na względy słuszności lub względy humanitarne, podczas gdy nie mógłby tego zrobić dłużnik, który doprowadził np. do zwiększenia stanu swojej niewypłacalności wskutek rażącego niedbalstwa. Rozwiązanie takie jest nielogiczne i nieuzasadnione, a projektowana zmiana ma doprowadzić do ujednolicenia stanu prawnego. Proponuje się zmienić regulację dotyczącą podstaw oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej poprzez wprowadzenie rozwiązania opartego nie na konieczności badania przez sąd czy dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa – lecz na konkretnie wskazanych w ust. 2 przesłankach. Rozwiązanie takie pozwoli wyeliminować konieczność badania przez sąd upadłościowy stopnia winy upadłego na etapie rozpatrywania wniosku upadłego o ogłoszenie upadłości, co wydłużało postępowanie i było obarczone ryzykiem nieprawidłowego rozstrzygnięcia o prawach upadłego. Jednocześnie wprowadza się rozwiązania chroniące prawa wierzycieli, którzy mimo ogłoszenia upadłości dłużnika mogą zapobiec umorzeniu jego zobowiązań (art. 49114 ust. 3a).

Z uwagi na bezprecedensowy wzrost liczby postępowań upadłościowych konsumentów po 2014 r. i związane z tym rosnące obciążenie sędziów upadłościowych proponuje się, w nowym art. 4915 ust. 3 P.u. wprowadzenie do wydziałów upadłościowych referendarzy sądowych, którzy przejęliby funkcje sędziów-komisarzy w zakresie czynności stanowiących sprawowanie nadzoru nad syndykiem. Koniecznym jest jednak wyłączenie, spod tak przyznanych kompetencji referendarzy sądowych, stosowania środków przymusu.

Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 23, 106 i 138) zadania z zakresu ochrony prawnej, inne niż wymiar sprawiedliwości, wykonują w sądach referendarze sądowi i starsi referendarze sądowi. Ustawodawca wprowadzając instytucję referendarza sądowego wyszedł z założenia, iż czynności z zakresu ochrony prawnej, niewiążące się z wymiarem sprawiedliwości (czyli z rozstrzyganiem sporów prawnych) mogą i powinny być przekazane podmiotom innym niż sądy. W konsekwencji, dla ustalenia, czy referendarz może pełnić funkcję sędziego-komisarza konieczne jest ustalenie, czy i w jakim zakresie sędzia-komisarz sprawuje wymiar sprawiedliwości. Według projektodawcy sędzia-komisarz nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości, gdyż zasadnicza większość jego czynności sprowadza się do sprawowania nadzoru nad syndykiem. Czynności sędziego-komisarza w postępowaniu upadłościowym prowadzonym wobec konsumenta nie są sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości, dlatego też mogą być wykonywane przez referendarza sądowego.

 

III. Uwagi redakcyjne do tekstu opiniowanego projektu

Rada Legislacyjna zwraca uwagę na błąd redakcyjny, a w zasadzie to merytoryczny –  w proponowanym art. 369 ust 5, w którym przewiduje się następującą treść: „Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w ust. 1a (…)”; przy czym w art. 369 ust 1a nie ma mowy o żadnym postanowieniu, a tylko o możliwości złożenia przez dłużnika wniosku o oddłużenie bez ustalenia planu spłat.

Ponadto błąd redakcyjny zawiera art. 4913a ust 3; proponuje się w nim treść: „W postanowieniu o skierowaniu wniosku, o którym mowa w ust. 2 do postępowania (…)”, podczas gdy w ust. 2 jest mowa o „skierowaniu dłużnika, który złożył wniosek (…) do postępowania (…)”.

 

IV. Konkluzja

      W ocenie Rady Legislacyjnej opiniowany projekt jest spójny i przemyślany a proponowane nowe rozwiązania mogą znaleźć pożyteczne zastosowanie w praktyce upadłościowej. Warto podkreślić, że opiniowanym przepisom towarzyszy rzetelne uzasadnienie, w którym właściwie zdiagnozowano słabe punkty, regulowanych przez obecnie obowiązujące prawo upadłościowe, oddłużeniowych procedur znajdujących zastosowanie do niewypłacalnych dłużników będących osobami fizycznymi – prowadzącymi działalność gospodarczą, jak również nieprowadzącymi takiej działalności.

      Tym samym opiniowany projekt ustawy, po rozważeniu i uwzględnieniu zawartych powyżej ocen i uwag szczegółowych, może być przedmiotem dalszych prac legislacyjnych.

 

Na podstawie projektu opinii przygotowanej przez dra hab. Adama Doliwę, prof. UwB, Rada Legislacyjna przyjęła na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2018 r.