Opinia z 24 czerwca 2019 r. o projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Minister Sportu i Turystyki)

  Rada Legislacyjna                                                                                                2019-06-24

            przy

  Prezesie Rady Ministrów

          RL-033-22/19    

 

Opinia

o projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

 

 

I. Zwięzła charakterystyka celów i treści opiniowanego projektu ustawy        

 

Przedmiotem niniejszej opinii prawnej jest opracowany przez Ministra Sportu i Turystyki projekt ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji[1] (dalej: „Projekt”), przedstawiony do zaopiniowania Radzie Legislacyjnej przez Prezesa Rządowego Centrum Legislacji. Celem Projektu jest zoptymalizowanie systemu poboru i egzekucji opłaty, którą wnoszą podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych i która to opłata jest przewidziana w art. 13[2] ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi[2] (dalej: „ustawa antyalkoholowa”); celem Projektu jest także zwiększenie skuteczności wywiązywania się ze swoich ustawowych obowiązków przez podmioty zobowiązane z tej opłaty (podatników). Cele te mają zostać osiągnięte poprzez jednoznaczne wskazanie w ustawie antyalkoholowej organu właściwego w sprawie opłaty, o której mowa w art. 13[2] tej ustawy oraz przesądzenie, że do tego właśnie organu podmioty zobowiązane do wnoszenia wspomnianej opłaty (podatnicy) muszą zarówno składać zbiorcze deklaracje miesięczne związane z tą opłatą, jak też dokonywać wpłaty samej opłaty. Wskazany w zmienianej przez Projekt ustawie antyalkoholowej organ właściwy w sprawie omawianej opłaty ma odtąd prowadzić również egzekucję administracyjną tej opłaty.

W obecnym stanie prawnym opłata przewidziana w art. 13[2] ustawy antyalkoholowej jest przez zobowiązane podmioty (podatników) wnoszona bezpośrednio na rachunek Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów (zob. art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej w obecnym brzmieniu), czyli na rachunek państwowego funduszu celowego (w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych[3]), którego środki przeznacza się na dofinansowanie zajęć sportowych dla uczniów oraz na zadania określone w przepisach o zdrowiu publicznym w zakresie aktywności fizycznej (instytucja Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów jest unormowana w art. 13[3] ustawy antyalkoholowej). Natomiast zbiorcze deklaracje miesięczne związane z opłatą przewidzianą w art. 13[2] ustawy antyalkoholowej – czyli wymagane przez ustawę antyalkoholową dokumenty podmiotów zobowiązanych zawierające szczegółowe dane niezbędne do ustalenia wysokości tej opłaty, w tym zwłaszcza informacje o fakturach wystawionych w związku ze świadczeniem usług będących reklamą napojów alkoholowych – są przez zobowiązane podmioty przekazywane nie Funduszowi Zajęć Sportowych dla Uczniów, ale urzędowi skarbowemu, do którego składa się, zgodnie z odrębnymi przepisami, deklarację dotyczącą podatku od towarów i usług w zakresie usługi będącej reklamą napojów alkoholowych (art. 13[2] ust. 2 i 3 ustawy antyalkoholowej w obecnym brzmieniu). Tak więc de lege lata inny podmiot (tj. Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów) otrzymuje od podmiotów zobowiązanych wpłaty należnych opłat[4], zaś inny podmiot (tj. właściwy urząd skarbowy) otrzymuje deklaracje podmiotów zobowiązanych związane z tą opłatą (wymagane przez ustawę antyalkoholową) i deklaracje dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie usługi obciążonej omawianą opłatą (wymagane przez odrębne przepisy dotyczące podatku od towarów i usług). Skutkiem tego Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów, a mówiąc precyzyjniej: dysponent tego Funduszu, w istocie nie posiada bezpośredniej wiedzy na temat tego, czy podmioty zobowiązane do wnoszenia na jego rachunek omawianej tutaj opłaty (czyli podatnicy) rzeczywiście wywiązują się w pełnym zakresie ze spoczywającego na nich ustawowego obowiązku, gdyż do dysponenta Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów nie są przekazywane stosowne dokumenty podmiotów zobowiązanych obrazujące zakres omawianego obowiązku. Ponadto brak jest de lege lata wyraźnego wskazania w ustawie antyalkoholowej organu właściwego do wydawania władczych rozstrzygnięć związanych z omawianą opłatą i prowadzenia w tym zakresie egzekucji administracyjnej. Obecna regulacja prawna wnoszenia i poboru opłat przewidzianych w art. 13[2] ustawy antyalkoholowej nie sprzyja zatem efektywnemu poborowi tych opłat oraz ich należytej egzekucji.

Chcąc zaradzić wspomnianym wyżej problemom twórcy Projektu proponują wprowadzenie do ustawy antyalkoholowej przepisu wyraźnie przesądzającego, że organami właściwymi w sprawie opłaty wnoszonej przez podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych są organy podatkowe właściwe w sprawie podatku od towarów i usług w zakresie usługi będącej reklamą napojów alkoholowych (art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym przez Projekt). To właśnie do tych organów mają odtąd być przekazywane nie tylko zbiorcze deklaracje miesięczne podmiotów zobowiązanych związane z opłatą przewidzianą w art. 13[2] ustawy antyalkoholowej (zob. art. 13[2] ust. 3 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie), ale ponadto na rachunek urzędów tych organów mają być po wejściu w życie Projektu wpłacane przez podmioty zobowiązane kwoty samych tych opłat (zob. art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie). Dzięki temu organy podatkowe przyjmujące na swoje rachunki kwoty omawianych opłat będą mogły jednocześnie w oparciu o posiadane zbiorcze deklaracje miesięczne dostarczane im regularnie przez podatników, a także w oparciu o deklaracje dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie usługi reklamy obciążonej omawianą opłatą, weryfikować prawidłowość wywiązywania się przez podmioty zobowiązane z ich ustawowego obowiązku uiszczania opłat. Z kolei po dokonaniu przez podmiot zobowiązany wpłaty omawianej tutaj opłaty właściwy organ – na którego rachunek opłata ta zostanie wpłacona – będzie miał obowiązek przekazania kwoty wpłaconych opłat na rachunek Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów w terminie 14 dni od dnia ich wpłaty (zob. art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym przez Projekt).

Ponadto Projekt przewiduje znowelizowanie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji[5] (dalej: „u.p.e.a.”) i przesądzenie w niej, że w zakresie, w jakim opłaty, o których mowa w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej wynikają ze zbiorczej deklaracji miesięcznej, o której mowa w art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej, stosuje się do tych opłat egzekucję administracyjną (art. 3a § 1 u.p.e.a. w brzmieniu przewidzianym w Projekcie), aczkolwiek pod warunkiem, że we wspomnianej zbiorczej deklaracji miesięcznej zostało zamieszczone pouczenie, iż stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu przewidzianym w Projekcie).

Sam Projekt jest bardzo krótki: jest zamieszczony na niecałych 3 stronach tekstu i liczy sobie tylko 4 artykuły (art. 1 Projektu nowelizuje ustawę antyalkoholową; art. 2 Projektu nowelizuje u.p.e.a., art. 3 Projektu zawiera przepis przejściowy, zaś art. 4 Projektu zawiera przepis o wejściu ustawy w życie).

Projekt w warstwie swoich celów oraz generalnych rozwiązań prawnych zasługuje bez wątpienia na poparcie i jest przez Radę Legislacyjną przyjmowany z aprobatą. Niemniej jednak w Projekcie znajdują się niektóre takie przepisy lub ich części, których treść lub konstrukcja budzą poważne wątpliwości natury techniczno-legislacyjnej. Te mankamenty techniczno-legislacyjne Projektu mogą zupełnie niepotrzebnie utrudnić urzeczywistnianie słusznych i pożądanych celów Projektu. Dlatego też owe defekty Projektu – które są szczegółowo przedstawiane w punkcie II niniejszej opinii prawnej – należałoby de lege ferenda wyeliminować.

Zupełnie też na marginesie i niejako obiter dicta prowadzonych tutaj rozważań Rada Legislacyjna zauważa, że ustawa antyalkoholowa, będąca jedną z ustaw nowelizowanych przez Projekt, pochodzi z 1982 r. i od tego momentu była zmieniana przeszło 50 razy. Niektóre z tych zmian wiązały się z koniecznością dostosowania regulacji do nowych warunków społeczno-gospodarczych (niekiedy działo się to zresztą stosunkowo późno, dopiero w ostatnich latach, jak w przypadku brzmienia art. 24 ustawy antyalkoholowej), niektóre zaś stanowiły reakcję na pojawiające się bieżące problemy. W wyniku tych wszystkich zmian ustawa antyalkoholowa jako całość pozostawia wiele do życzenia pod względem zgodności z zasadami techniki prawodawczej (można choćby wspomnieć o przepisie definicyjnym w art. 46 umieszczonym pod koniec tej ustawy). Należałoby zatem postulować, by w przyszłości przygotować nową ustawę antyalkoholową, spełniającą współczesne standardy poprawnej legislacji (choć oczywiście nie może to być zadaniem Projektu, gdyż ten ma na celu rozwiązanie bardzo konkretnych i wycinkowych problemów praktycznych związanych z określoną opłatą fiskalną przewidzianą w tej ustawie).  

 

 

II. Szczegółowe zastrzeżenia względem niektórych przepisów Projektu

 

1. [Nieprecyzyjne wskazanie organów podatkowych właściwych do przyjmowania deklaracji oraz opłat] Przepisy Projektu niedostatecznie precyzyjnie wskazują te organy podatkowe, które na podstawie projektowanych przepisów art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej mają być właściwe, odpowiednio, do przyjmowania zbiorczych deklaracji miesięcznych przewidzianych w art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej oraz do przyjmowania wpłat opłat przewidzianych w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej. We wcześniejszych rozważaniach była już mowa o tym, że jednym z głównych celów Projektu jest jednoznaczne wskazanie organów właściwych w sprawie opłat przewidzianych w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej oraz przesądzenie, że to właśnie te organy mają zarówno przyjmować od podmiotów zobowiązanych zbiorcze deklaracje miesięczne związane z omawianymi opłatami, jak też faktycznie przyjmować kwoty tych opłat na swoje rachunki (co ma w swoim założeniu zwiększyć skuteczność poboru i egzekucji omawianych opłat). Tymczasem – niejako wbrew tym deklarowanym celom Projektu – w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej autorzy Projektu posługują się sformułowaniami, które z literalnego punktu widzenia mogą budzić spore wątpliwości odnośnie tego, który właściwie organ jest uprawniony do tego, by przyjmować od podmiotów zobowiązanych zbiorcze deklaracje miesięczne oraz wpłaty omawianych opłat.

Z jednej strony nowy art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie stanowi co następuje: „Organami właściwymi w sprawie opłaty, o której mowa w ust. 1, są organy podatkowe właściwe w sprawie podatku od towarów i usług w zakresie usługi, o której mowa w ust. 1.”. Powołany przepis posługuje się ogólnym sformułowaniem mówiącym o organach „właściwych w sprawie opłaty”, bez szczegółowej specyfikacji konkretnych kategorii spraw związanych z opłatami przewidzianym w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej. Posłużenie się taką techniką legislacyjną jest samo w sobie dopuszczalne i prawidłowe, zaś tak skonstruowany przepis w konsekwencji oznacza, że organy wskazane w projektowanym art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej mają być właściwe we wszelkich możliwych kategoriach spraw związanych z opłatami przewidzianymi w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej, w tym mają być właściwe w sprawach związanych ze zbiorczymi deklaracjami miesięcznymi, w sprawach przyjmowania wpłacanych opłat oraz w sprawach ich egzekucji administracyjnej. Organy właściwe w tych sprawach są przez twórców Projektu wskazywane i definiowane jako „organy podatkowe właściwe w sprawie podatku od towarów i usług” w zakresie usługi przewidzianej w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej, co oznacza, że w tym przypadku autorzy Projektu odsyłają do ogólnej właściwości organów podatkowych w sprawach podatku od towarów i usług. De lege lata właściwość organów podatkowych w sprawach podatku od towarów i usług wynika przede wszystkim z przepisów art. 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa[6] i z wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych[7], a także z przepisów art. 3 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług[8]. Można ogólnie powiedzieć, że obecnie organami podatkowymi właściwymi w sprawach podatku od towarów i usług są naczelnicy urzędu skarbowego i dyrektorzy izby administracji skarbowej właściwi ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby podatnika (zob. art. 13 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 17 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa) oraz Szef Krajowej Administracji Skarbowej w szczególnych kategoriach spraw związanych z podatkiem od towarów i usług (art. 13 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Generalnie rzecz biorąc, ustalanie właściwości organów podatkowych w sprawach podatku od towarów i usług nie budzi jakichś większych wątpliwości w praktyce i dlatego też samo odwołanie się przez autorów Projektu w projektowanym art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej do pojęcia organów właściwych w sprawie podatku od towarów i usług (w zakresie usługi przewidzianej w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej) nie budzi kontrowersji (z zastrzeżeniem jednak, że zamiast zwrotu mówiącego o organach podatkowych właściwych „w sprawie” podatku od towarów i usług należałoby de lege ferenda użyć w omawianym przepisie sformułowania mówiącego o organach podatkowych właściwych „w sprawach” podatku od towarów i usług – postulowana jest tutaj zatem zmiana formy gramatycznej z liczby pojedynczej na liczbę mnogą).

Z drugiej jednak strony mankamentem techniczno-legislacyjnym Projektu w omawianym tutaj zakresie jest to, że projektowane przepisy art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej, mówiące o organach podatkowych właściwych, odpowiednio, do przyjmowania zbiorczych deklaracji miesięcznych oraz do przyjmowania wpłat opłat, nie odwołują się explicite do pojęcia organów właściwych w sprawie opłaty zdefiniowanych i wskazanych w projektowanym art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej, lecz mówią w tym kontekście o „naczelniku urzędu skarbowego właściwym dla podmiotu, o którym mowa w ust. 1; w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej używa się zatem sformułowania mówiącego o naczelniku urzędu skarbowego „właściwym” dla podmiotu świadczącego usługę będącą reklamą napojów alkoholowych. Problem polega jednak na tym, że dla danego podmiotu świadczącego usługi reklamy napojów alkoholowych naczelnicy bardzo różnych urzędów skarbowych mogą być dla niego „właściwi”, w zależności od tego, o jaki rodzaj sprawy lub podatku w danym przypadku chodzi. Wprawdzie de lege lata jest tak, że w sprawach podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług właściwy dla danego podatnika jest co do zasady naczelnik tego samego urzędu skarbowego, tzn. naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby podatnika, co prima facie mogłoby świadczyć o niekontrowersyjności sformułowania zawartego w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej. Niemniej jednak taki wniosek o poprawności sformułowania użytego w omawianym zakresie w tych ostatnio wspomnianych przepisach byłby przedwczesny z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, nie można wykluczyć, że w przyszłości tego rodzaju homogeniczna właściwość naczelników urzędów skarbowych zostanie ustawowo zmieniona i np. zostaną przywrócone obowiązujące jeszcze kilka lat temu rozwiązania polegające na tym, że organem podatkowym właściwym w sprawie podatku od towarów i usług będzie naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania przez podatnika czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (a nie właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby podatnika), co będzie oznaczało, że w zakresie podatku dochodowego (z jednej strony) oraz podatku od towarów i usług (z drugiej strony) właściwy miejscowo dla danego podatnika będzie niekoniecznie naczelnik tego samego miejscowo urzędu skarbowego. Po drugie, już obecnie (de lege lata) jest tak, że naczelnik danego urzędu skarbowego niekoniecznie jest miejscowo właściwy dla danego konkretnego podatnika we wszystkich sprawach podatkowych i w sprawie wszystkich należnych od tego podatnika podatków (np. w przypadku podatników będących nierezydentami naczelnik innego urzędu skarbowego jest miejscowo właściwy w sprawach podatku od towarów i usług[9], zaś naczelnik zupełnie innego urzędu skarbowego jest właściwy w sprawach opodatkowania tych nierezydentów podatkiem dochodowym od osób prawnych w zakresie dochodów z działalności gospodarczej[10]; ponadto nawet jeżeli dla danego podatnika właściwy miejscowo jest naczelnik tego samego urzędu skarbowego w sprawach podatków dochodowych oraz podatku od towarów i usług, to naczelnik zupełnie innego urzędu skarbowego może być dla tego podatnika właściwy w sprawach innych podatków, np. w sprawach podatku od spadków i darowizn[11]). Dlatego też dalece nieprecyzyjne i niejednoznaczne jest sformułowanie używane w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej mówiące o „naczelniku urzędu skarbowego właściwym dla podmiotu, o którym mowa w ust. 1”. Ta nieprecyzyjność i niejednoznaczność wynika z tego, że dla podmiotu, o którym mowa w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej, czyli dla podmiotu świadczącego usługi reklamowania napojów alkoholowych, bardzo różni naczelnicy urzędów skarbowych mogą być „właściwi”, w zależności od tego, o jakich rodzaj sprawy podatkowej lub o który podatek w danym przypadku chodzi.

Wprawdzie pewnym remedium na ten brak precyzji w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej może być odwołanie się w toku wykładni systemowej wewnętrznej do przepisu art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie, stanowiącego, że organami właściwymi w sprawie omawianej tutaj opłaty – czyli, jak należy sądzić, organami właściwymi również w sprawach przewidzianych w projektowanych art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej – są organy podatkowe właściwe w sprawie podatku od towarów i usług w zakresie usługi przewidzianej w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej. Oznaczałoby to, że w przypadku projektowanych przepisów art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej chodzi o naczelników urzędów skarbowych właściwych dla danego podatnika (świadczącego usługi w zakresie reklamowania napojów alkoholowych) w sprawach podatku od towarów i usług w zakresie usługi reklamowania napojów alkoholowych, czyli że chodzi tutaj o naczelników urzędów skarbowych właściwych ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę danego podatnika lub właściwych ze względu na inne kryteria relewantne prawnie dla ustalania właściwości naczelników urzędów skarbowych w zakresie podatku od towarów i usług (zob. zwłaszcza art. 3 ust. 3 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 9a ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych). Tyle tylko, że tak ważna i kluczowa w omawianym tutaj zakresie sprawa ustalania właściwości naczelników urzędów skarbowych (w sprawach związanych z przyjmowaniem zbiorczych deklaracji miesięcznych oraz wpłat opłat) nie powinna być pozostawiana do ustalania w ramach wykładni, w tym wykładni systemowej wewnętrznej, lecz powinna być rozstrzygnięta wprost i explicite w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej.

Co więcej, nie można całkowicie wykluczyć tego, że art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie nie tylko nie będzie odpowiednim remedium na wskazaną nieprecyzyjność brzmienia projektowanych przepisów art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej w ramach wspomnianej wyżej wykładni systemowej wewnętrznej, ale będzie wręcz powodował dalsze jeszcze wątpliwości interpretacyjne. Mianowicie, nie można wykluczyć prób traktowania w przyszłości przepisów art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie jako przepisów, które w zakresie właściwości organów podatkowych w szczególnych przewidzianych w nich kategoriach spraw związanych z omawianymi opłatami mają charakter przepisów lex specialis względem ogólnego przepisu art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie. Można by bowiem twierdzić, że skoro w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej mówiących o właściwości naczelników urzędów skarbowych twórcy Projektu nie odwołują się wprost (explicite) do ogólnej właściwości organów podatkowych zdefiniowanej w projektowanym art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej, to oznacza to, że w tych pierwszych przepisach próbują oni dokonać określonego szczególnego (specyficznego) uregulowania problematyki właściwości naczelników urzędów skarbowych, odmiennego względem ogólnej regulacji zawartej w projektowanym art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej[12], bez uczynienia tego zresztą w należycie precyzyjny sposób.

W efekcie należałoby się opowiedzieć za tym, aby w projektowanych przepisach art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej nie była ogólnikowo mowa o „naczelniku urzędu skarbowego właściwym dla podmiotu, o którym mowa w ust. 1”, lecz aby wprost tam zapisać, że chodzi w tym przypadku o naczelnika urzędu skarbowego, który dla podmiotu, o którym mowa w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej jest właściwy na podstawie przepisu art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu przewidzianym w Projekcie), czyli jest właściwy w sprawie podatku od towarów i usług w zakresie usługi będącej reklamą napojów alkoholowych. Skoro bowiem w zmienianej przez Projekt ustawie antyalkoholowej ma być wprowadzony odrębny przepis definiujący właściwość organów w sprawach omawianych tutaj opłat, to warto by ten przepis uczynić wyraźnym punktem odniesienia i explicite do tego przepisu odsyłać w innych przepisach ustawy antyalkoholowej mówiących o właściwości naczelników urzędów skarbowych w pewnych szczególnych kategoriach spraw związanych z omawianą opłatą. Dlatego też de lege ferenda przepisowi art. 13[2] ust. 3 ustawy antyalkoholowej należałoby nadać następujące brzmienie: „Deklaracje, o których mowa w ust. 2, składa się do urzędu skarbowego, przy pomocy którego wykonuje swoje zadania naczelnik urzędu skarbowego właściwy na podstawie ust. 1a dla podmiotu, o którym mowa w ust. 1.”. Z kolei odnośny fragment przepisu art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej powinien de lege ferenda brzmieć następująco: „Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się (…) na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego wykonuje swoje zadania naczelnik urzędu skarbowego właściwy na podstawie ust. 1a dla podmiotu, o którym mowa w ust. 1.”.

2. [Brak precyzyjnego wskazania terminu końcowego na wniesienie opłaty] Projektowany przepis art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej, rozpatrywany w związku z art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej (niezmienianym przez Projekt) oraz w związku z odnośnymi przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, nie określa w sposób dostatecznie precyzyjny terminu końcowego na wniesienie opłaty przewidzianej w art. 13[2] ustawy antyalkoholowej. Przepis art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie stanowi co następuje: „Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca, w którym stosownie do ust. 2 powstał obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej, na rachunek urzędu skarbowego (…).”. Z projektowanego przepisu art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej wynika zatem, że aby ustalić termin końcowy na wniesienie omawianej opłaty (tj. opłaty wnoszonej przez podmioty świadczące usługę reklamy napojów alkoholowych) należy najpierw ustalić to, w którym konkretnie miesiącu powstał dla danego podmiotu, stosownie do art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej, obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej. Problem polega jednak na tym, że w oparciu o treść art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu obecnym i niezmienianym przez Projekt) nie da się niestety precyzyjnie ustalić tego, w którym konkretnie miesiącu „powstał” dla danego podmiotu obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej. Z treści art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej można się dowiedzieć, do kiedy (do jakiego terminu końcowego) podmiot zobowiązany z omawianej tutaj opłaty ma złożyć zbiorczą deklarację miesięczną, ale nie ma tam informacji o tym, w którym konkretnie miesiącu „powstaje” obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej.

Mianowicie, art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej stanowi co następuje: „Podmioty, o których mowa w ust. 1, sporządzają zbiorczą deklarację miesięczną według wzoru określonego na podstawie ust. 4 i przekazują ją w terminie do 20. dnia miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia faktury, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, na wynagrodzenie lub jego część.”. Jak wynika z powołanego przepisu, podmiot zobowiązany z omawianej opłaty (tj. podatnik) ma obowiązek przekazania (złożenia) zbiorczej deklaracji miesięcznej związanej z tą opłatą „w terminie do 20. dnia miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia faktury, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, na wynagrodzenie lub jego część.”. Z treści powołanego art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej nie wynika bynajmniej, że obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej powstaje w dwudziestym dniu miesiąca następującym bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia przez danego podatnika stosownej faktury VAT dotyczącej wynagrodzenia za usługę reklamy napojów alkoholowych. Z treści art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej wynika jedynie to, że najpóźniejszym terminem końcowym na złożenie zbiorczej deklaracji miesięcznej jest 20. dzień miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia odnośnej faktury (zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług). Nie można jednak w oparciu o treść art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej stwierdzić, że obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej powstaje dopiero w 20. dniu miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia odnośnej faktury. W istocie bowiem na danym podatniku spoczywa prawny obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej związanej z omawianą tutaj opłatą już wcześniej, tj. zanim upłynie przewidziany w art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej 20. dzień wskazanego tam miesiąca. Treść art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej dopuszcza przy tym taką interpretację, że o ile najpóźniejszym terminem końcowym na złożenie zbiorczej deklaracji miesięcznej jest 20. dzień miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia odnośnej faktury zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, o tyle dniem początkowym powstania obowiązku złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej jest dzień wystawienia faktury dotyczącej usługi reklamy napojów alkoholowych (co jest zresztą o tyle logiczne i zrozumiałe, że to dopiero w oparciu o wystawioną fakturę możliwe jest obliczenie wysokości omawianej opłaty[13] oraz dopiero po wystawieniu faktury możliwe jest zamieszczenie w tejże zbiorczej deklaracji miesięcznej informacji o danej fakturze, wymaganej przez odnośne przepisy prawa[14]), ale pod warunkiem, że faktura ta zostanie wystawiona przez danego podatnika w wymaganym prawem terminie, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług.

Gdyby wszakże uznać powyższy wniosek interpretacyjny (stanowiący przejaw wykładni celowościowej, a nie językowej) wyprowadzony z art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej za poprawny, a więc że obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej powstaje w dniu wystawienia faktury dotyczącej wynagrodzenia za usługę reklamy napojów alkoholowych, o ile faktura ta została wystawiona w wymaganym prawem terminie (zaś terminem końcowym na złożenie tej deklaracji jest 20. dzień miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia odnośnej faktury zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług), to wówczas mogłoby dojść do tego, że dany podatnik miałby na podstawie projektowanego art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej prawny obowiązek wniesienia omawianej opłaty wcześniej niż upływa jego prawny obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej, co byłoby w oczywisty sposób nielogiczne i kontrproduktywne z punktu widzenia efektywnego weryfikowania poprawności obliczania i wnoszenia przez podatników omawianych opłat. Mianowicie, jeżeli założymy, że na podstawie art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej powstaje w dniu wystawienia faktury dotyczącej wynagrodzenia za usługę reklamy napojów alkoholowych, o ile faktura ta została wystawiona w wymaganym prawem terminie, to wówczas zgodnie z projektowanym art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej omawianą tutaj opłatę należałoby wnieść najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca, w którym powstał obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej, a więc w ostatnim dniu miesiąca, w którym dany podatnik wystawił fakturę dotyczącą wynagrodzenia za usługę reklamy napojów alkoholowych, podczas gdy jednocześnie zgodnie z art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej najpóźniejszym terminem na złożenie zbiorczej deklaracji miesięcznej jest 20. dzień miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia odnośnej faktury zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług. O ile zatem wyprowadzony z art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej wniosek interpretacyjny dotyczący momentu powstania obowiązku złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej wydaje się być zgodny z celem tego przepisu oraz zgodny z logiką procesu fakturowania za świadczone usługi, to jednak prowadzi on do zupełnie nielogicznych i kontrproduktywnych skutków w świetle treści projektowanego przepisu art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej.

W omawianym tutaj kontekście należałoby ponadto zwrócić uwagę na to, że tak samo jak na podstawie projektowanego art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej w zw. z art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu obecnym i niezmienianym przez Projekt) trudno jest jednoznacznie ustalić miesiąc i dzień powstania obowiązku złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej (gdyż art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej mówi w tym kontekście explicite jedynie o najpóźniejszym terminie czy też o końcowym terminie na złożenie zbiorczej deklaracji miesięcznej), tak samo też na podstawie art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej, w zw. z odnośnymi przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, trudno jest jednoznacznie ustalić konkretny miesiąc, w którego 20. dniu upływa termin końcowy na przekazanie zbiorczej deklaracji miesięcznej związanej z opłatą za świadczenie usługi reklamy napojów alkoholowych. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej podatnik zobowiązany z omawianej tutaj opłaty ma obowiązek przekazania zbiorczej deklaracji miesięcznej „w terminie do 20. dnia miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał obowiązek wystawienia faktury, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, na wynagrodzenie lub jego część”. Aby zatem ustalić przewidziany w art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej termin końcowy na przekazanie zbiorczej deklaracji miesięcznej, należy najpierw ustalić to, w którym konkretnie miesiącu powstał obowiązek wystawienia faktury na wynagrodzenie za świadczenie usługi reklamy napojów alkoholowych, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług. Problem polega jednak na tym, że ustawa o podatku od towarów i usług nie wskazuje ani dnia ani miesiąca, w którym powstaje obowiązek wystawienia faktury, lecz określa jedynie termin końcowy na wystawienie faktury, a więc określa to do kiedy najpóźniej należy wystawić fakturę. W tym kontekście najbardziej instruktywny jest wyrażający ogólną regułę przepis art. 106i ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiący, że „Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.”. Również zresztą w przepisach art. 106i ust. 2-6a ustawy o podatku od towarów i usług określa się jedynie terminy końcowe na wystawienie faktury, a nie konkretne terminy, w których powstaje obowiązek wystawienia faktury. Z kolei w art. 106i ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług ustawodawca ustalił najwcześniejszy dopuszczalny prawnie moment na wystawienie faktury[15], ale nie można twierdzić, że w tym właśnie najwcześniejszym dopuszczalnym prawnie momencie na wystawienie faktury powstaje jednocześnie prawny obowiązek wystawienia faktury, gdyż w momencie tym nie jest jeszcze wiadome i pewne, czy czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zostanie w ogóle dokonana i czy w związku z tym w ogóle powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, a tym samym czy powstanie towarzysząca mu prawna powinność wystawienia faktury. Teoretycznie można by natomiast bronić poglądu, w myśl którego prawny obowiązek wystawienia faktury powstaje w momencie dokonania czynności (w tym wyświadczenia usługi) podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, aczkolwiek ustawa o podatku od towarów i usług nie stanowi o tym wprost (a ponadto do tego właśnie momentu jako do momentu miarodajnego dla ustalenia terminu końcowego na przekazanie przez podatnika zbiorczej deklaracji miesięcznej nie odwołuje się przepis art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej).

Z powyższych rozważań płynie zatem konkluzja, że używane przez ustawodawcę w art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej sformułowanie mówiące o miesiącu „w którym powstał obowiązek wystawienia faktury, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, na wynagrodzenie lub jego część”, i który to miesiąc jest zgodnie z tym przepisem miarodajnym punktem referencyjnym dla ustalenia terminu końcowego na przekazanie przez podatnika zbiorczej deklaracji miesięcznej, jest sformułowaniem nieadekwatnym względem treści ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług nie określa bynajmniej tego, w którym dniu i miesiącu powstaje obowiązek wystawienia faktury za wyświadczoną usługę (wbrew temu co sugeruje treść art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej), lecz określa jedynie termin końcowy (tj. najpóźniejszy termin) na wystawienie faktury. Analogicznie też używane przez twórców Projektu w projektowanym art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej sformułowanie mówiące o „ostatnim dniu miesiąca, w którym stosownie do ust. 2 powstał obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej”, i który to ostatni dzień danego miesiąca jest zgodnie z tym projektowanym przepisem terminem końcowym na wniesienie omawianej tutaj opłaty na rachunek właściwego urzędu skarbowego, jest zupełnie nieadekwatne względem treści art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej, gdyż art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej bynajmniej nie określa (nie wskazuje) miesiąca, w którym powstaje obowiązek złożenia zbiorczej deklaracji miesięcznej (wbrew temu co sugeruje treść projektowanego art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej), lecz określa jedynie termin końcowy (tj. najpóźniejszy termin) na złożenie zbiorczej deklaracji miesięcznej.

Biorąc powyższe pod uwagę należałoby de lege ferenda dostosować treść art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu obecnym i przewidzianym w Projekcie) do treści miarodajnych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług mówiących o najpóźniejszym terminie na wystawienie faktury, a także należałoby dostosować treść projektowanego art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej do treści art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej mówiącego o najpóźniejszym terminie na złożenie zbiorczej deklaracji miesięcznej. Ponadto należałoby w obu tych przepisach ujednolić brzmienie czasownika używanego na oznaczenie czynności dostarczenia zbiorczej deklaracji miesięcznej do właściwego urzędu skarbowego, tak aby wyeliminować sytuację, w której art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej mówi o „przekazywaniu” tej zbiorczej deklaracji miesięcznej, zaś projektowany art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej mówi o „złożeniu” zbiorczej deklaracji miesięcznej, tym bardziej, że ten ostatni przepis w zakresie odnoszącym się do „złożenia” zbiorczej deklaracji miesięcznej odwołuje się explicite do art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej, mówiącego o „przekazywaniu” zbiorczej deklaracji miesięcznej. Tę dywergencję pojęciową należy wyeliminować, gdyż zgodnie z § 10 Zasad techniki prawodawczej[16] do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń.

 W rezultacie należałoby rekomendować nadanie obecnemu przepisowi art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej następującego brzmienia: „Podmioty, o których mowa w ust. 1, sporządzają zbiorczą deklarację miesięczną według wzoru określonego na podstawie ust. 4 i składają ją w terminie do 20. dnia miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym upłynął termin na wystawienie faktury, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, na wynagrodzenie lub jego część.”. Z kolei projektowanemu przepisowi art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej rekomenduje się nadanie następującego brzmienia: „Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca, w którym stosownie do ust. 2 upłynął termin na złożenie zbiorczej deklaracji miesięcznej, na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego wykonuje swoje zadania naczelnik urzędu skarbowego właściwy na podstawie ust. 1a dla podmiotu, o którym mowa w ust. 1.”.

3. [Brak dostatecznej precyzji w formułowaniu przepisu przejściowego oraz jego potencjalna niekonstytucyjność] Zakres zastosowania przepisu przejściowego przewidzianego w art. 3 Projektu został określony w sposób niedostatecznie precyzyjny (tzn. nieprecyzyjnie wskazano tam kategorie opłat objętych tym przepisem przejściowym), a ponadto ów przepis przejściowy nie uwzględnia niektórych sytuacji, w odniesieniu do których po wejściu w życie Projektu z punktu widzenia zasad konstytucyjnych zasadne byłoby dalsze stosowanie wobec zainteresowanych podmiotów przepisów dotychczasowych, a nie przepisów nowych.

Art. 3 Projektu stanowi co następuje: „Do spraw związanych z opłatą, o której mowa w art. 13[2] ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, której obowiązek zapłaty powstał przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się od dnia jej wejścia w życie przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i 2 ustawy w brzmieniu nadanym tą ustawą.”.

W pierwszym rzędzie należałoby krytycznie zauważyć, że w powołanym art. 3 Projektu niedostatecznie precyzyjnie określono zakres opłat, do których zgodnie z tym przepisem mają być po wejściu w życie Projektu stosowane przepisy ustawy antyalkoholowej oraz przepisy u.p.e.a. w brzmieniu nadanym Projektem (tzn. przyszłą ustawą). W przepisie art. 3 Projektu stanowi się, że przepisy ustawy antyalkoholowej oraz u.p.e.a. w brzmieniu nadanym przez Projekt mają być stosowane do spraw związanych z omawianą tutaj opłatą (tj. do spraw związanych z opłatą ponoszoną przez podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych) „której obowiązek zapłaty powstał przed dniem wejścia w życie ustawy”. Problem polega jednak na tym, że w oparciu o treść obecnych przepisów ustawy antyalkoholowej (a także w oparciu o treść przepisów ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie) nie da się w sposób jednoznaczny stwierdzić tego, w którym konkretnie momencie, tj. w którym dniu, powstaje „obowiązek zapłaty omawianej tutaj opłaty. Z treści obecnego art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej wynika jedynie termin końcowy (tj. najpóźniejszy moment czasowy) na wniesienie omawianej tutaj opłaty (podobnie jak termin końcowy na wniesienie rzeczonej opłaty wynika z treści art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie), ale jednocześnie ani ten ani też żaden inny przepis ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu obecnym czy też przewidzianym w Projekcie) nie stanowi wyraźnie o tym, w którym konkretnie momencie czasowym powstaje obowiązek zapłaty omawianej opłaty. Dlatego też w razie pozostawienia art. 3 Projektu w aktualnie proponowanym brzmieniu po wejściu w życie Projektu z pewnością będą powstawać spory interpretacyjne w kwestii tego, jaki w istocie moment czasowy jest miarodajny dla ustalenia momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty w rozumieniu art. 3 Projektu. Jako miarodajne momenty czasowe w grę mogą tutaj wchodzić przede wszystkim moment wyświadczenia przez dany podmiot usługi będącej reklamą napojów alkoholowych lub moment wystawienia przez ten podmiot faktury za wyświadczenie usługi reklamy napojów alkoholowych lub upływ terminu końcowego na wystawienie tej faktury wyznaczonego zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług lub też upływ terminu końcowego na zapłacenie opłaty przewidziany w art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej. Tak więc po wejściu w życie Projektu może być sporne, czy opłatą „której obowiązek zapłaty powstał przed dniem wejścia w życie ustawy” w rozumieniu art. 3 Projektu (i do której to opłaty należy stosować przepisy ustawy antyalkoholowej i u.p.e.a. w brzmieniu przewidzianym w Projekcie) jest opłata, która zgodnie z ustawą antyalkoholową powinna być poniesiona przez zobowiązany podmiot w związku z tym, że w okresie przed wejściem w życie Projektu: 1) dany podmiot wyświadczył usługę reklamy napojów alkoholowych lub 2) dany podmiot wystawił fakturę za wyświadczoną przez siebie usługę reklamy napojów alkoholowych lub 3) upłynął ustawowy terminu na wystawienie przez podatnika wspomnianej faktury lub 4) upłynął termin końcowy na zapłacenie danej opłaty przewidziany w art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu obecnym). Innymi słowy, po wejściu w życie Projektu pojawi się dylemat interpretacyjny w kwestii tego, czy dla ustalenia momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty w rozumieniu art. 3 Projektu miarodajny jest moment wyświadczenia przez dany podmiot usługi reklamy napojów alkoholowych lub moment wystawienia faktury za tę usługę lub moment upływu ustawowego terminu końcowego na wystawienie wspomnianej faktury przewidzianego w ustawie o podatku od towarów i usług czy też może moment upływu terminu końcowego przewidzianego w art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej.

W szczególności zaś po wejściu w życie Projektu powstaną wątpliwości interpretacyjne w kwestii tego, czy opłatą „której obowiązek zapłaty powstał przed dniem wejścia w życie ustawy” w rozumieniu art. 3 Projektu jest również taka opłata, w przypadku której przed wejściem w życie Projektu termin końcowy na jej zapłacenie przewidziany w art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej jeszcze nie nadszedł (chodzi tutaj zatem o opłatę, w przypadku której termin określony w art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej upływa dopiero po wejściu w życie Projektu), choć jednocześnie dany podmiot wyświadczył usługę będącą reklamą napojów w okresie przed dniem wejścia w życie Projektu i, co więcej, jeszcze przed dniem wejścia w życie Projektu dokonał zapłaty omawianej tutaj opłaty (tak jak wymaga tego obecny art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej, czyli bezpośrednio na rachunek Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów). Literalne brzmienie art. 3 Projektu, w zw. z relewantnymi przepisami ustawy antyalkoholowej, nie pozwala niestety rozwiązać tej wątpliwości w sposób zadowalający.

Niezależnie wszakże od rozstrzygnięcia wskazanego wyżej dylematu interpretacyjnego dotyczącego zakresu zastosowania przepisu przejściowego z art. 3 Projektu, należy uznać, że w świetle zasad pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego oraz w świetle zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa[17] (wszystkie te szczegółowe zasady wynikają z ogólnej zasady demokratycznego państwa prawnego ustanowionej w art. 2 Konstytucji RP)[18] nie jest rzeczą zasadną i pożądaną, aby do podmiotów, które przed dniem wejścia w życie Projektu rzeczywiście wykonały swój ustawowy obowiązek wynikający z przepisów art. 13[2] ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu obecnym, czyli w brzmieniu sprzed wejścia Projektu w życie) stosować przepisy ustawy antyalkoholowej i przepisy u.p.e.a. w brzmieniu przewidzianym w Projekcie (czyli w nowym brzmieniu) z takim skutkiem, aby podmioty te musiały ponownie dokonywać tych czynności zgodnie z nowymi przepisami. Mogłoby to bowiem wywołać dla podmiotów zobowiązanych z omawianej opłaty bardzo niepożądane i uciążliwe konsekwencje, będące przy tym konsekwencjami niesprawiedliwymi w świetle tego, że podmioty te w pełni uczyniły zadość swojemu ustawowemu obowiązkowi w takim kształcie, w jakim obowiązek ten obowiązywał w okresie przed wejściem w życie Projektu. W szczególności, jeżeli podmiot świadczący usługę będącą reklamą napojów alkoholowych w okresie przed wejściem w życie Projektu wyświadczył tę usługę, wystawił w terminie fakturę, prawidłowo złożył do urzędu skarbowego zbiorczą deklarację miesięczną oraz dokonał wpłaty całej tej należnej opłaty na rachunek Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów, to nie ma żadnego powodu, aby poddawać ten podmiot obowiązkowi przewidzianemu w art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie, a więc obowiązkowi wpłacenia tej opłaty na rachunek właściwego urzędu skarbowego (i to pod rygorem zastosowania egzekucji administracyjnej), nawet jeżeli ustawowy termin na zapłacenie tej opłaty przewidziany w art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej w obecnym brzmieniu nie upłynął w okresie przed wejściem w życie Projektu i upływa on dopiero po wejściu Projektu w życie (co by prima facie przemawiało za zasadnością stosowania w tym zakresie nowych przepisów, przynajmniej z punktu widzenia ogólnych reguł prawa międzyczasowego).

Natomiast w świetle wspomnianych wyżej zasad konstytucyjnych można zaaprobować takie rozwiązanie ustawowe, w myśl którego podmiot zobowiązany, który w okresie przed wejściem w życie Projektu nie wykonał (jeszcze) swoich ustawowych obowiązków w związku z omawianą opłatą na podstawie przepisów ustawy antyalkoholowej obowiązujących w okresie przed wejściem w życie Projektu lub wykonał je nienależycie, po wejściu Projektu w życie musi się dostosować do nowych przepisów w tym zakresie, a więc podlega obowiązkowi zapłaty omawianej tutaj opłaty na rachunek właściwego urzędu skarbowego wskazanego w projektowanym art. 13[2] ust. 5 ustawy antyalkoholowej oraz może podlegać egzekucji administracyjnej, o ile spełnione są przesłanki określone w art. 3a § 1 i § 2 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu przewidzianym w Projekcie.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej zastrzeżenia względem przepisu przejściowego art. 3 Projektu w obecnym brzmieniu, należałoby rekomendować nadanie temu przepisowi następującego brzmienia: „1. Z zastrzeżeniem ust. 2, do spraw związanych z opłatą, o której mowa w art. 13[2] ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w odniesieniu do której termin na jej wniesienie przewidziany w art. 13[2] ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od dnia jej wejścia w życie przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i 2 ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Czynności podmiotu, o którym mowa w art. 13[2] ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 dokonane w związku z opłatą przewidzianą w tym przepisie w sposób zgodny z przepisami dotychczasowymi pozostają w mocy. W szczególności podmiot, o którym mowa w art. 13[2] ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wniósł opłatę określoną w art. 13[2] ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 na wyodrębniony rachunek przewidziany w tym przepisie nie może zostać zobowiązany do ponownego wniesienia tej opłaty lub przeniesienia kwoty wniesionej opłaty na rachunek urzędu skarbowego, o którym mowa w art. 13[2] ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.”.

4. [Niedostateczna precyzja w projektowanym przepisie mówiącym o wysokości opłaty] W projektowanym art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej warto rozważyć wprowadzenie drobnej poprawki o charakterze redakcyjnym w końcowej części tego przepisu, gdzie jest mowa o obliczaniu wysokości przewidzianej tam opłaty. Art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej w brzmieniu przewidzianym w Projekcie stanowi co następuje: „Podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych wnoszą opłatę w wysokości 10% podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynikającej z tej usługi.”. Występujące w końcowej części tego projektowanego przepisu sformułowanie mówiące o „wysokości 10% podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynikającej z tej usługi” jest nieprecyzyjne, w zakresie, w jakim jest tam mowa o podstawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług „wynikającej z tej usługi”. Mianowicie, nie do końca jest jasne, co oznacza pojęcie podstawy opodatkowania „wynikającej” z usługi będącej reklamą napojów alkoholowych, a więc w jaki sposób podstawa opodatkowania może „wynikać” z określonej usługi. Identyczne sformułowanie występuje również w obecnie obowiązującym przepisie art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej i trzeba przyznać, że jest ono pewnym uproszczeniem językowym, nie do końca zgodnym z konwencją terminologiczną występującą w ogólnych przepisach o podatku od towarów i usług. W kontekście podstawy opodatkowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług posługują się w tym względzie sformułowaniami mówiącymi o podstawie opodatkowania „z tytułu” określonej usługi (zob. np. art. 29a ust. 1a, art. 29a ust. 1b, art. 30b ust. 1, art. 30c ust. 1, art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług). Przenosząc tę konwencję terminologiczną do projektowanego przepisu art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej można by mu nadać następujące brzmienie: „Podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych wnoszą opłatę w wysokości 10% podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu świadczenia tej usługi.”.

Powtórzenie in fine tego projektowanego przepisu sformułowania mówiącego o „świadczeniu” omawianej tutaj usługi – tak jak to proponuje się w niniejszej opinii prawnej – miałoby również takie ważne znaczenie praktyczne, że potwierdziłoby to dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych ukształtowane na gruncie obecnego przepisu art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej, zgodnie z którym podmiotami zobowiązanymi z omawianej tutaj opłaty są tylko takie podmioty, które same świadczą usługę reklamy napojów alkoholowych, nie zaś wykonują w tym zakresie jedynie prace pomocnicze towarzyszące procesowi reklamy. Warto tu przypomnieć, że pojęcie „reklamy napojów alkoholowych” posiada na gruncie ustawy antyalkoholowej swoją legalną definicję zawartą w art. 2[1] ust. 1 pkt 3 ustawy antyalkoholowej. Ustawowe pojęcie „reklamy napojów alkoholowych” różni się od klasycznego definiowania pojęcia „reklamy”. Podczas gdy dla klasycznej definicji reklamy elementem konstytutywnym jest element w postaci namowy, perswazji, zachęcania, wpływania na kogoś czy też skłaniania kogoś do określonych zachowań konsumpcyjnych[19], o tyle pojęcie „reklamy napojów alkoholowych” używane w ustawie antyalkoholowej ma znaczenie bardziej zobiektywizowane i przez to rozszerzone: mianowicie, w ustawie antyalkoholowej pojęcie to oznacza publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych[20]. Niezależnie wszakże od tego relatywnie szerokiego definiowania pojęcia „reklamy napojów alkoholowych”, jakie ma miejsce w przepisach ustawy antyalkoholowej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przewidziana w art. 13[2] ust. 2 ustawy antyalkoholowej opłata obciążająca podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych jest należna tylko od tych podmiotów, które same świadczą tego rodzaju usługę reklamową, nie zaś od podmiotów, które jedynie wykonują prace pomocnicze towarzyszące procesowi reklamy, np. dla podlegania tej opłacie nie wystarczy, że dany podmiot wynajmuje komuś innemu powierzchnie reklamowe wykorzystywane do reklamy napojów alkoholowych, lecz w celu podlegania tej opłacie należy samemu świadczyć usługę reklamy napojów alkoholowych[21].

Ewentualne zmodyfikowanie brzmienia projektowanego przepisu art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej w kierunku proponowanym w niniejszej opinii prawnej, polegające na przesądzeniu, że wysokość przewidzianej w tym przepisie opłaty wynosi „10% podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu świadczenia tej usługi”, miałoby zatem dwie podstawowe zalety: po pierwsze, byłoby to przejawem przetransponowania na grunt tego przepisu konwencji pojęciowej dotyczącej podstawy opodatkowania zawartej w ustawie o podatku od towarów i usług oraz, po drugie, stanowiłoby to przejaw dodatkowego potwierdzenia i ugruntowania tej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, z której wynika, że opłata przewidziana w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej obciąża jedynie te podmioty, które świadczą usługi reklamy napojów alkoholowych.

5. [Konieczność zamieszczenia w projektowanym art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej odesłania do dalszych przepisów ustawy] W projektowanym przepisie art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej, w zakresie, w jakim jest tam mowa o Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów, należy de lege ferenda zamieścić odesłanie do dalszych przepisów ustawy antyalkoholowej, w których jest mowa o tymże Funduszu. Projektowany art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej stanowi co następuje: „Naczelnik urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 5, przekazuje kwoty wpłaconych opłat, o których mowa w ust. 1, na rachunek Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów w terminie 14 dni od dnia ich wpłaty.”. W tym kontekście w projektowanym art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej powinno się znajdować wyraźne odesłanie mówiące o tym, że o Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów jest mowa w przepisach art. 13[3] tej ustawy. Konieczność zamieszczenia tego odesłania wynika z tego, że w projektowanym art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej określenie „Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów” pojawia się po raz pierwszy w ustawie antyalkoholowej i w związku z tym dla zapewniania większej przejrzystości czy też czytelności tego przepisu należy wyraźnie w nim wzmiankować, że o Funduszu tym jest mowa w dalszych przepisach tej ustawy.

Co więcej, w przepisach § 154 Zasad techniki prawodawczej stanowi się, że dla oznaczenia określenia złożonego, składającego się z więcej niż jednego wyrazu, które wielokrotnie powtarza się w tekście aktu normatywnego, można wprowadzić jego skrót. Skrót ten wprowadza się w przepisach ogólnych aktu normatywnego lub jego jednostki systematyzacyjnej albo w tym przepisie tego aktu, w którym po raz pierwszy zostało użyte skracane określenie złożone (§ 154 ust. 1 i 2 Zasad techniki prawodawczej). W aktualnie obowiązujących przepisach ustawy antyalkoholowej ustawodawca wprowadza skrót dla określenia „Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów” w postaci oznaczenia „Fundusz”, czyniąc to w przepisie art. 13[3] ust. 1 ustawy antyalkoholowej („Tworzy się Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów, zwany dalej „Funduszem”, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury fizycznej.”). Gdyby kierować się ściśle regułą wskazaną w § 154 ust. 1 i 2 Zasad techniki prawodawczej, to wówczas należałoby skrót „Fundusz” wprowadzić już w projektowanym art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej, gdyż po wejściu w życie Projektu to właśnie art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej będzie tym przepisem, w którym po raz pierwszy w ustawie antyalkoholowej zostanie użyte określenie złożone w postaci „Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów”. Niemniej jednak wydaje się, że akurat w tym konkretnym przypadku skrót na oznaczenie Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów jest bardziej zasadny w przepisie art. 13[3] ust. 1 ustawy antyalkoholowej, czyli tam, gdzie występuje on de lege lata, gdyż jest to przepis rozpoczynający całą grupę przepisów specjalnie dedykowanych tej właśnie instytucji prawnej. Natomiast w projektowanym art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej, dla zapewnienia większej jego czytelności, wystarczy wyraźne odesłanie do przepisów art. 13[3] ustawy antyalkoholowej normujących szczegółowo instytucję omawianego tutaj Funduszu. W związku z tym należałoby rekomendować nadanie projektowanemu przepisowi art. 13[2] ust. 5a ustawy antyalkoholowej następującego brzmienia: „Naczelnik urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 5, przekazuje kwoty wpłaconych opłat, o których mowa w ust. 1, na rachunek Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów, o którym mowa w przepisach art. 13[3] ustawy, w terminie 14 dni od dnia ich wpłaty.”.

 

III. Konkluzje

 

W przekonaniu Rady Legislacyjnej opiniowany Projekt zmierza do zrealizowania bardzo słusznych celów polegających na zoptymalizowaniu systemu poboru i egzekucji opłaty przewidzianej w art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej oraz na zwiększeniu skuteczności wywiązywania się ze swoich ustawowych obowiązków przez podmioty zobowiązane z tej opłaty. Zdaniem Rady Legislacyjnej rozwiązania prawne przewidziane w Projekcie, a w szczególności wyznaczenie tych samych organów podatkowych, które będą jednocześnie gromadzić dostarczaną przez podatników dokumentację związaną z tymi opłatami, przyjmować od podatników na swoje rachunki wpłaty tych opłat oraz dokonywać ich ewentualnej administracyjnej egzekucji, są rozwiązaniami, które rzeczywiście są w stanie przyczynić się do osiągnięcia tychże pożądanych celów. Jednocześnie jednak Rada Legislacyjna zauważa, że w przepisach Projektu, pomimo jego relatywnie niewielkiej objętości, występuje dość spora ilość wyraźnych błędów i mankamentów techniczno-legislacyjnych, które mogą w niepotrzebny sposób utrudnić osiągnięcie wskazanych wyżej słusznych celów Projektu. Dlatego też Rada Legislacyjna, odnosząc się życzliwie do Projektu i rekomendując poddanie go dalszym pracom legislacyjnym, jednocześnie apeluje do autorów Projektu i innych podmiotów zaangażowanych w prace nad nim o poważne potraktowanie uwag techniczno-legislacyjnych podniesionych w niniejszej opinii prawnej oraz o implementowanie zamieszczonych tutaj zaleceń w poprawionej wersji Projektu.

 

 

 

Na podstawie projektu opinii przygotowanej przez prof. dra hab. Marka Szydło Rada Legislacyjna przyjęła w trybie obiegowym w dniu 24 czerwca 2019 r.

 

 

 

 

 


[1] Projekt w wersji z dnia 8 kwietnia 2019 r., dostępny na stronie: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12321497/katalog/12583197#12583197.

[2] Tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2137, ze zm.

[3] Tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 869; na temat państwowego funduszu celowego zob. w szczególności art. 29 ustawy o finansach publicznych.

[4] Przy czym nazywanie Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów „podmiotem” jest pewnym uproszczeniem, gdyż Fundusz ten jest w istocie wyodrębnionym rachunkiem bankowym, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury fizycznej (zob. art. 29 ust. 3 i 4 ustawy o finansach publicznych oraz art. 13[3] ust. 1 ustawy antyalkoholowej).

[5] Tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, ze zm.

[6] Tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.

[7] Tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 122, ze zm.

[8] Tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174, ze zm.

[9] Zob. art. 3 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 9a ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.

[10] Zob. § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.

[11] Zob. § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.

[12] Tym bardziej, że w projektowanym art. 13[2] ust. 1a ustawy antyalkoholowej jest ogólnie mowa o właściwych „organach podatkowych”, podczas gdy w projektowanych art. 13[2] ust. 3 i 5 ustawy antyalkoholowej jest w sposób bardziej skonkretyzowany mowa o właściwych „naczelnikach urzędów skarbowych”.

[13] Zob. art. 13[2] ust. 1 ustawy antyalkoholowej (w brzmieniu obecnym i przewidzianym w Projekcie).

[14] Zob. wzór zbiorczej deklaracji miesięcznej stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie wzoru zbiorczej deklaracji miesięcznej dotyczącej opłaty wnoszonej przez podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 61, poz. 311). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 13[2] ust. 4 ustawy antyalkoholowej. Z zamieszczonego w tym rozporządzeniu wzoru zbiorczej deklaracji miesięcznej jasno wynika, że w owej deklaracji podatnik (tj. podmiot świadczący usługę reklamy napojów alkoholowych) musi wprost wymienić konkretne wystawione przez siebie wcześniej faktury za świadczone usługi reklamy napojów alkoholowych.

[15] Przepis ten stanowi, że „Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 30. dnia przed: 1) dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi; 2) otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.”.

[16] Zasady techniki prawodawczej stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 283.

[17] Na temat tych zasad zob. np. wyrok TK z dnia 4 listopada 2015 r. w sprawie K 1/14, OTK Z. U. 2015, nr 10A, poz. 163, pkt III.7.4 i III.9.4 uzasadnienia; wyrok TK z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie P 41/10, OTK Z. U. 2012, nr 6A, poz. 65, pkt III.4.2 uzasadnienia; wyrok TK z dnia 6 lipca 2004 r. w sprawie P 14/03, OTK Z. U. 2004, nr 7A, poz. 62, pkt III.2 uzasadnienia; zob. też M. Wojciechowski, Pewność prawa, Gdańsk 2014; J. Potrzeszcz, Bezpieczeństwo prawne z perspektywy filozofii prawa, Lublin 2013.

[18] Ogólnie na temat zasady demokratycznego państwa prawnego i wynikających z niej zasad szczegółowych mających znaczenie dla legislacji zob. np. Zasada demokratycznego państwa prawnego w Konstytucji RP, red. S. Wronkowska, Warszawa 2006; E. Morawska, Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003; J. Zaleśny, Zasady prawidłowej legislacji, Studia Politologiczne 2009, vol. 13, s. 11 i n.

[19] Zob. np. E. Nowińska, Zwalczanie nieuczciwej reklamy. Zagadnienia cywilno-prawne, Kraków 2002, s. 16 i n.; K. Grzybczyk, Prawo reklamy, Zakamycze 2004, s. 13 i n.; C. Kosikowski, T. Ławicki, Ochrona prawna konkurencji i zwalczanie praktyk monopolistycznych, Warszawa 1994, s. 205; M. Sieradzka [w:] A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło, M. Wyrwiński, M. Zdyb, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. M. Zdyb, M. Sieradzka, Warszawa 2011, s. 567 i n.

[20] Jak to ujmuje orzecznictwo sądów administracyjnych: „Definicja zawarta w ustawie w istotny sposób rozszerza powszechnie ugruntowane w orzecznictwie pojęcie reklamy, za której element charakterystyczny uznaje się element namowy, perswazji nabycia tego, a nie innego towaru, oddziaływania na emocje odbiorcy. Tymczasem definicja zamieszczona w ustawie za reklamę uważa każdą rozpowszechnianą publicznie informację, za wyjątkiem informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi. Z tak sformułowanej definicji można wnioskować, że każde działanie zmierzające do publicznego rozpowszechniania znaków towarowych napojów alkoholowych uznaje się za reklamę napojów alkoholowych.” (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., II FSK 988/11).

[21] Zob. np. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., II FSK 988/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 czerwca 2013 r., I SA/Kr 431/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 r., I SA/Łd 862/15.; wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., II FSK 707/13.